ສຶກສາຜົນຕອບແທນທາງດ້ານເສດຖະກິດໃນການລ້ຽງງົວທອມດ້ວຍວິທີການທີ່ແຕກຕ່າງກັນຂອງ ກຸ່ມລ້ຽງງົວຢູ່ເມືອງໂພນໄຊ ແລະ ເມືອງພູຄູນ ແຂວງຫຼວງພະບາງ

ບົດຄັດຫຍໍ້: ການສຶກສາຜົນຕອບແທນທາງດ້ານເສດຖະກິດໃນການລ້ຽງງົວທອມດ້ວຍວິທີການທີ່ແຕກຕ່າງກັນຂອງກຸ່ມລ້ຽງງົວຢູ່ເມືອງໂພນໄຊ ແລະ ເມືອງພູຄູນແຂວງຫຼວງພະບາງຄັ້ງນີ້ມີຈຸດປະສົງເພື່ອ 1) ເພື່ອສຶກສາສະພາບການລ້ຽງງົວທອມໃສ່ຄອກຢູ່ເມືອງພູຄູນ ແລະ ລະບົບການລ້ຽງທອມໃສ່ລ໋ອກຫຍ້າຂອງຊາວກະສິກອນຢູ່ເມືອງໂພນໄຊແຂວງຫຼວງພະບາງ; 2)ສົມທຽບກຳໄລ ແລະ ຕົ້ນທຶນຂອງລະບົບການລ້ຽງງົວທອມໃສ່ຄອກເມືອງພູຄູນ ແລະ ລະບົບລ້ຽງທອມໃສ່ລ໋ອກຫຍ້າຢູ່ເມືອງໂພນໄຊແຂວງຫຼວງພະບາງ;  3)ສຶກສາໂອກາດ, ອຸປະສັກ ແລະ ສິ່ງທ້້າທາຍສໍາລັບການລ້ຽງງົວທອມ ແລະ  4) ສຶກສາປັດໄຈທີ່ພາໃຫ້ຊາວກະສິກອນຕັດສິນໃຈລ້ຽງງົວທອມຢູ່ໃນສອງເມືອງ ຈຳນວນຄອບຄົວຊາວກະສິກອນທີ່ໄດ້ສຳພາດທັງໝົດຈຳນວນ 57 ຄອບຄົວ.ໂດຍນຳໃຊ້ສະຖິຕິພັນລະນາເຂົ້າໃນການວິເຄາະຂໍ້ມູນທາງດ້ານເສດຖະກິດສັງຄົມຂອງຊາວກະສິກອນ ແລະ ສະຖິຕິຖົດຖອຍເພື່ອສອບຄ່າຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງປັດໄຈທີ່ມີຜົນຕໍ່ກັບການລ້ຽງງົວຂອງຊາວກະສິກອນ. ຜົນການສຶກສາພົບວ່າການລ້ຽງງົວທອມໃສ່ລ໋ອກຫຍ້າຢູ່ເມືອງໂພນໄຊໃນໄລຍະປີ 2020-2022 ຈຳນວນງົວເພີ່ມຂຶ້ນ 13,959 ໂຕ ຫຼື  55.96%, ຂາຍສົ່ງອອກເພີ່ມຂຶ້ນ 11,019 ໂຕມູນຄ່າ 20,221,000,000 ກີບ, ການລ້ຽງງົວໃນຄອກຢູ່ເມືອງພູຄູນ ປີ 2022 ມີຈໍານວນງົວ 17,369 ໂຕ, ຂາຍສົ່ງອອກ 1,451 ໂຕ (2.6%) ມູນຄ່າ 27,569,000,000 ກີບ. ລ້ຽງງົວທອມໃນລ໋ອກຫຍ້າແມ່ນໄດ້ກໍາໄລສະເລ່ຍ 4,042,000 ກີບຕໍ່ໂຕ, ດ້ວຍຄ່າອັດຕາສ່ວນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຕໍ່ຜົນປະໂຫຍດ BCR 1.29. ເມື່ອສົມທຽບກັບການລ້ຽງງົວທອມໃນຄອກກຳໄລສະເລ່ຍ 3,580,000 ກີບ ຕໍ່ໂຕດ້ວຍຄ່າອັດຕາສ່ວນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຕໍ່ຜົນປະໂຫຍດ BCR 1.31 ສັງເກດເຫັນວ່າການລ້ຽງງົວທອມໃນລ໋ອກຫຍ້າຄອກມີລາຍຮັບສູງກວ່າ.ການລ້ຽງງົວທັງສອງແບບເປັນທຸລະກິດທີ່ສາມາດເປັນໄປໄດ້ທີ່ຈະລົງທຶນ. ການວິເຄາະດ້ານໂອກາດ, ທ່າແຮງ, ອຸປະສັກ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍພົບວ່າຊາວກະສິກອນທີ່ລ້ຽງງົວແບບທອມມີໂອກາດຕະຫຼາດປະເພດງົວ-ຄວາຍຈາກ ສສ ຫວຽດນາມ ແລະ ສປ ຈີນເພີ່ມຂຶ້ນ, ຂະຫຍາຍການລ້ຽງສັດ. ທ່າແຮງຂອງຊາວກະສິກອນມີຜະລິດຕະພັນທີ່ມີຄຸນນະພາບ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຊົນນະບົດ, ສຸຂະພາບສັດ, ຄວາມຍືນຍົງທາງດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ກຸ່ມສະຫະກອນລ້ຽງສັດ. ອຸປະສັກດ້ານຢາກັນ ແລະ ຢາປົວພະຍາດສັດຈຳກັດ, ລາຄາຫົວອາຫານສັດແພງ, ຂາດການຜະລິດອາຫານເສີມ, ອາຫານບໍ່ພຽງພໍໃນລະດູແລ້ງ, ການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບດິນຟ້າອາກາດ, ພື້ນທີ່ຄ້ອຍຊັນ, ພະຍາດສັດ, ການເພີ່ມມູນຄ່າໃຫ້ກັບສັດລ້ຽງ, ນັກລົງທຶນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ.ສິ່ງທ້າທາຍດ້ານລະດັບການສຶກສາຂອງຊາວກະສິກອນຍັງຕໍ່າ, ກອງທຶນບໍ່ພຽງພໍ, ແຫຼ່ງນ້ຳຂາດແຄນໃນລະດູແລ້ງ, ການຄົມມະນາຄົມ, ເນື້ອທີ່ໃນການລ້ຽງຍັງຍາດແຍ່ງກັບກະສິກຳປະເພດອື່ນ. ຜ່ານນຳໃຊ້ສະຖິຕິທົດຖອຍເພື່ອທົດສອບປັດໄຈທີ່ມີຜົນຕໍ່ກັບການລ້ຽງງົວທອມຂອງຊາວກະສິກອນຢ່າງມີໄນສຳຄັນທາງດ້ານສະຖິຕິ 95% ຫລື 0.05 ປະກອບດ້ວຍປັດໄຈທາງດ້ານເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງຄອບຄົວທີ່ລ້ຽງງົວທອມ, ປັດໄຈດ້ານຄຸນນະພາບ, ປັດໄຈດ້ານນະໂຍບາຍ, ປັດໄຈດ້ານເຕັກນິກ ແລະ ວິຊາການ.ນະໂຍບາຍ ແລະ ການຄົ້ນຄວ້າຄວນເນັ້ນໃສ່ການຂັບເຄື່ອນການຜະລິດອາຫານສັດຕາມທ້ອງຖິ່ນໃນລາຄາສົມເຫດສົມຜົນເພື່ອຫຼຸດຕົ້ນທຶນ, ເພີ່ມສະມັດຖະພາບໃນການທອມງົວ ແລະ ຊາວກະສິກອນຄວນໄດ້ຮັບການສຶກສາຢ່າງເປັນປະຈຳ ແລະ ທົ່ວເຖິງເພື່ອໃຫ້ການລ້ຽງສັດໄດ້ຮັບປະສິດທິຜົນໂດຍສັດໄດ້ຮັບການເບິ່ງແຍງເປັນຢ່າງດີ, ບໍ່ຄວນໃຊ້ຢາຂອງມະນຸດສຳລັບງົວທອມ. ນອກນີ້, ລັດຖະບານຄວນສົ່ງເສີມການລ້ຽງງົວທອມໃຫ້ກັບຊາວກະສິກອນທ້ອງຖິ່ນໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນເພື່ອເຕີບໂຕ. ການຄົ້ນຄວ້ານີ້ສາມາດນຳໄປສົ່ງເສີມການລ້ຽງງົວທອມໃນເຂດທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ປະຕິບັດພາຍໃນປະເທດ.  Abstract: The purpose of this study is to 1. To study the status of cattle cage fattening in Phu Khun District and fattening by grazing plot of farmers in Phonxay District, Luang Prabang Province, 2. To compare the profit and cost of the cattle fattening models in Phu Khun District and the grazing system in Phon Xay District, Luang Prabang Province. 3. To study the opportunities, obstacles and challenges for raising Tom cattle and 4. To study the factors that lead farmers to decide to raise Tom cattle in two districts. A total of 57 farmer families were interviewed and 4. Study the factors that lead farmers to decide to raise Tom cattle in two districts. A total of 57 farmer families were interviewed. Descriptive statistics were used to analyze the socio-economic data of farmers and regression statistics to evaluate the relationship between the factors that affect farmers' cattle raising. The results of the study found that the number of fattening cattle in grass plot Phonxay District during the period of 2020-2022 increased by 13,959 or 55.96%, the number of cattle sold and exported increased by 11,019 with a value of 20,221,000,000 kip. worth 27,569,000,000 kip. Fattening the cattle in the grazing plot is an average profit of 4,042,000 kip per head, with a cost-to-benefit ratio of BCR 1.29. When compared to fattening cattle in cages, the average profit is 3,580,000 kip per animal with a cost-to-benefit ratio of BCR 1.31. Notice that fattening cattle in grass plot is higher than fattening in cage. Anyway, raising both types of cattle fattening models as the business that can be invested. The SWOT analysis result showed that opportunities to have increased market opportunities for cattle from the Vietnam and China, cattle extension. Strength points of farmers able to expand animal husbandry potential of farmers with quality products, rural economic development, animal health, environmental sustainability. Weakness on animal husbandry barriers to veterinary vaccines and medicines, high priced animal feed, lack of production of nutritional supplements, insufficient food in the dry season, climate change, sloping areas, animal diseases, adding value to livestock, both domestic and foreign investors. The challenge is that the education level of farmers is still low, Insufficient funds, lack of water sources in the dry season, transportation and farming areas still compete with other types of agriculture. Through the use of regression statistics to test the factors that have an effect on fattening cattle by farmers with a statistical significance of 95% or 0.05, it consists of socio-economic factors of families raising bulls, quality factors, policy factors, technical and technical factors. Policy and research should focus on driving local animal feed production at a reasonable price to reduce costs, increase productivity in cattle taming and farmers should be educated regularly and comprehensively so that animal husbandry can be effective with animals taken care of, human vaccines should not be used for cattle taming. In addition, the government should promote the breeding of fattening cattle model to local farmers to grow. This research can be used to promote fattening cattle in areas that have not yet been implemented in the country.