Search engine for discovering works of Art, research articles, and books related to Art and Culture
ShareThis
Javascript must be enabled to continue!

Salon Sakaɗe a Waƙoƙin Baka na Hausa: Duba Cikin Wasu Shahararrun Waƙoƙin Mashahuran Mawaƙan Baka

View through CrossRef
Burin wannan bincike lalubo wani salo daga cikin salailai da mawaƙan baka ke amfani da su wajen isar da saƙonsu ga masu sauraron su. An yi wa binciken take “Salon Sakaɗe: an ƙago sunan ne bisa ga tunanin magabatanmu masana ilmin waƙa. An ɗora aikin a kan mazhabar Farfesa Abdulƙadir Ɗangambo na cikin Gadon Feɗe Waƙa da Ɗaurayar Gadon Feɗe Waƙa. An yi bitar karatun fitaccen aikin salo na Farfesa Abdullahi Bayero Yahaya mai taken: Salo Asirin Waƙa. An lalubi ayyukan masana da manazarta waƙa kimani talatin (30), an saurari waƙoƙin baka da dama don tantance bagiren bincike. An fasalta aikin cikin fasaloli goma sha bakwai (17) haɗa da gabatarwa da naɗewa. Bincike ya gano babu wani masani da ya sa kai kan “Salon Sakaɗe”; kuma babu wani aiki da aka gabatar a kan kowane mataki kan “sakaɗe”. Ganin dukkanin fitattun masana adabin waƙa, ba su ambace shi ba, ba kasawa ba ce, domin ba ya daga cikin fitattun salailai da aka ambata a waƙoƙin Ingilishi da na Larabci. Don haka, na gayyato ɗiyan waƙoƙi ashirin (20) cikin shahararrun waƙoƙin shahararrun makaɗa goma (10) na Hausa. Ga bincikena na tattaro misalai fiye da hamsin (50) amma na ga suna hawa matakai shida (6) na nazarin “Sakaɗe”. An yi yunƙurin fayyace kalmar “Sakaɗe” a luga da ilmin adabi. An kakkawo dalilan bayyanarsa a waƙa da muhalinsa da amfanoninsa da masu yin sa da yadda ake sarrafa shi. Binciken ya gano cikin kowane rukunin mawaƙa ana samun bayyanar salon in ban da mawaƙan da ke waƙa su kaɗai babu ‘yan amshi waɗanda binciken ya yi wa suna kai-kaɗai-gayya. Babu wai, “Sakaɗe” salo ne mai cin gashin kansa, wanda ya cancanci a saka shi cikin salailan da za a nazari a waƙoƙin baka. Dalili kuwa shi ne, yana da rassa biyar (5) masu ma’ana a nazarin salo.
Title: Salon Sakaɗe a Waƙoƙin Baka na Hausa: Duba Cikin Wasu Shahararrun Waƙoƙin Mashahuran Mawaƙan Baka
Description:
Burin wannan bincike lalubo wani salo daga cikin salailai da mawaƙan baka ke amfani da su wajen isar da saƙonsu ga masu sauraron su.
An yi wa binciken take “Salon Sakaɗe: an ƙago sunan ne bisa ga tunanin magabatanmu masana ilmin waƙa.
An ɗora aikin a kan mazhabar Farfesa Abdulƙadir Ɗangambo na cikin Gadon Feɗe Waƙa da Ɗaurayar Gadon Feɗe Waƙa.
An yi bitar karatun fitaccen aikin salo na Farfesa Abdullahi Bayero Yahaya mai taken: Salo Asirin Waƙa.
An lalubi ayyukan masana da manazarta waƙa kimani talatin (30), an saurari waƙoƙin baka da dama don tantance bagiren bincike.
An fasalta aikin cikin fasaloli goma sha bakwai (17) haɗa da gabatarwa da naɗewa.
Bincike ya gano babu wani masani da ya sa kai kan “Salon Sakaɗe”; kuma babu wani aiki da aka gabatar a kan kowane mataki kan “sakaɗe”.
Ganin dukkanin fitattun masana adabin waƙa, ba su ambace shi ba, ba kasawa ba ce, domin ba ya daga cikin fitattun salailai da aka ambata a waƙoƙin Ingilishi da na Larabci.
Don haka, na gayyato ɗiyan waƙoƙi ashirin (20) cikin shahararrun waƙoƙin shahararrun makaɗa goma (10) na Hausa.
Ga bincikena na tattaro misalai fiye da hamsin (50) amma na ga suna hawa matakai shida (6) na nazarin “Sakaɗe”.
An yi yunƙurin fayyace kalmar “Sakaɗe” a luga da ilmin adabi.
An kakkawo dalilan bayyanarsa a waƙa da muhalinsa da amfanoninsa da masu yin sa da yadda ake sarrafa shi.
Binciken ya gano cikin kowane rukunin mawaƙa ana samun bayyanar salon in ban da mawaƙan da ke waƙa su kaɗai babu ‘yan amshi waɗanda binciken ya yi wa suna kai-kaɗai-gayya.
Babu wai, “Sakaɗe” salo ne mai cin gashin kansa, wanda ya cancanci a saka shi cikin salailan da za a nazari a waƙoƙin baka.
Dalili kuwa shi ne, yana da rassa biyar (5) masu ma’ana a nazarin salo.

Related Results

Salon Hira a Cikin Waƙar Nomau Namagarya da Waƙar Shayi Ɗan Gidan Labbo ta Kassu Zurmi
Salon Hira a Cikin Waƙar Nomau Namagarya da Waƙar Shayi Ɗan Gidan Labbo ta Kassu Zurmi
An rubuta maƙalar domin a fito da salon hira da ke cikin waƙoƙin da aka ambata a sama domin tabbatar da akwai shi a cikin waƙoƙin da ake magana a kai. Salon hira na nufin tattaunaw...
Nazarin Sunaye A Cikin Wasu Waƙoƙin Kassu Zurmi
Nazarin Sunaye A Cikin Wasu Waƙoƙin Kassu Zurmi
Tsakure Suna linzami wannan zancen Hausawa haka yake ko a cikin fahimtar masana ilimin kimiyyar harshe domin kuwa da sunan mutum ko abu ake gane shi ko bambanta shi da wani. Masan...
Wasu Ɓoyayyin Taurari a Wasu Waƙoƙin Kassu Zurmi
Wasu Ɓoyayyin Taurari a Wasu Waƙoƙin Kassu Zurmi
A adabin baka na Hausawa, waƙa tana ɗaya daga cikin manyan hanyoyin isar da saƙo da hikima. Waƙar baka na da salo da fasaha iri-iri, ciki har da ɓoyayyen saƙo. Ɗaya daga cikin salo...
Salon Dibilwa da Azancin Magana a Cikin Wasu Waƙoƙin Makaɗa Abubakar Amadu Kassu Zurmi
Salon Dibilwa da Azancin Magana a Cikin Wasu Waƙoƙin Makaɗa Abubakar Amadu Kassu Zurmi
Makaɗa suna amfani da wani nao’in salo da ake kira salon dibilwa, a cikin waƙoƙin baka na Hausa wani salo ne na nuna gwanintar harshe da ƙwarewa ta yadda sukan kawo wata kalma da a...
Nazarin Dabarar Mutuntarwa a wasu Waƙoƙin Siyasa na Hausa
Nazarin Dabarar Mutuntarwa a wasu Waƙoƙin Siyasa na Hausa
Wannan takarda mai takenNazarin Dabarar Mutuntarwa a wasu waƙoƙin siyasa na Hausa,n rubuta ta ne da niyyar fito da ire-iren hikimomi da basirar da mawallafan siyasa suke amfani da ...
Turken Nasaba a Cikin Wasu Waƙoƙin Abdun Inka Bakura
Turken Nasaba a Cikin Wasu Waƙoƙin Abdun Inka Bakura
Waƙa wata fasaha ce da Allah ya hore wa ɗan’Adam wajen amfani da harshensa da tunaninsa, domin ya isar da saƙo ga al’ummar da yake a cikinsu. Allah ya albarkaci ƙasar Hausa da nau’...
Salon Jerin Sarƙe a Wasu Waƙoƙin Makaɗa Sa’idu Faru
Salon Jerin Sarƙe a Wasu Waƙoƙin Makaɗa Sa’idu Faru
Masana sun tabbatar da cewa, Salo ya ƙunshi duk wasu dabaru da hikimomin jawo hankali domin a isar da saƙo cikin harshe mai burgewa da saka karsashi da kuma jawo hankali ga mai sau...
Salon Bayar da Labarin Baka a Waƙar Kassu Zurmi ta Sarkin Gabas Usman Jikan Hassan
Salon Bayar da Labarin Baka a Waƙar Kassu Zurmi ta Sarkin Gabas Usman Jikan Hassan
Wannan takarda ta yi nazarin salon da mawaƙi Kassu Zurmi yake amfani da shi ne a waƙarasa wajen bayar da labarin baka a cikin waƙoƙin da yake yi. Manufar takardar ne ta nazarci iri...

Back to Top