Javascript must be enabled to continue!
दोभान महाकाव्यमा रसाभास
View through CrossRef
रससिद्धान्त पूर्वीय काव्य परम्पराको समृद्ध सिद्धान्त हो । नेपाली सर्जकका हरेक सिर्जना यस सिद्धान्तका कसीमा कसिन समर्थ छन् । भरतराज पन्त (१९८६ - २०६५) ले पनि विभिन्न शीर्षकका फुटकर तथा पुस्तकाकार कृतिहरू रचना गरी नेपाली साहित्यमा घतिलो योगदान पुऱ्याएका छन्। उनका त्यस्तै कृतिहरूमध्ये दोभान सफल महाकाव्यकृति हो, जसमा पूर्वीय महाकाव्यको सैद्धान्तिक मान्यताअनुसार शान्त रसले अङ्गित्व ग्रहण गरेको छ । हास्य, करुण, वीर, अद्भुत, रौद्र, वात्सल्य र भक्तिरस अङ्गरसका रूपमा उपस्थित छन् । विप्रलम्भ शृङ्गार, भयानक र बीभत्स रस अनुचित वर्णनका कारण रसाभास हुन गएकाले दोभान महाकाव्यमा रसाभासको विश्लेषण गर्दै निष्कर्षमा पुग्ने काम यहाँ गरिएको छ ।
Nepal Journals Online (JOL)
Title: दोभान महाकाव्यमा रसाभास
Description:
रससिद्धान्त पूर्वीय काव्य परम्पराको समृद्ध सिद्धान्त हो । नेपाली सर्जकका हरेक सिर्जना यस सिद्धान्तका कसीमा कसिन समर्थ छन् । भरतराज पन्त (१९८६ - २०६५) ले पनि विभिन्न शीर्षकका फुटकर तथा पुस्तकाकार कृतिहरू रचना गरी नेपाली साहित्यमा घतिलो योगदान पुऱ्याएका छन्। उनका त्यस्तै कृतिहरूमध्ये दोभान सफल महाकाव्यकृति हो, जसमा पूर्वीय महाकाव्यको सैद्धान्तिक मान्यताअनुसार शान्त रसले अङ्गित्व ग्रहण गरेको छ । हास्य, करुण, वीर, अद्भुत, रौद्र, वात्सल्य र भक्तिरस अङ्गरसका रूपमा उपस्थित छन् । विप्रलम्भ शृङ्गार, भयानक र बीभत्स रस अनुचित वर्णनका कारण रसाभास हुन गएकाले दोभान महाकाव्यमा रसाभासको विश्लेषण गर्दै निष्कर्षमा पुग्ने काम यहाँ गरिएको छ ।.
Related Results
आदर्श–राघव महाकाव्यमा ब्रह्मचिन्तन
आदर्श–राघव महाकाव्यमा ब्रह्मचिन्तन
प्रस्तुत लेखमा अदर्श राघव महाकाव्यमा ब्रह्मचिन्तनको अध्ययन गरिएको छ । गुणात्मक अनुसन्धान पद्धति र पाठविश्लेषण विधिके उपयोग गरिएको यस लेखमा पूर्वीय दर्शनमा अभिव्यक्त ब्रह्मचिन्तनलाई...
सम्यक् सम्बुद्ध महाकाव्यमा बुद्धकरुणा
सम्यक् सम्बुद्ध महाकाव्यमा बुद्धकरुणा
प्रस्तुत लेखमा कवि घनश्याम कँडेलको ‘सम्यक् सम्बुद्ध’ महाकाव्यमा प्रस्तुत बुद्धकरुणाको अन्वीक्षण गरिएको छ । बुद्धकरुणा भनेको बुद्धद्वारा दुःखमुक्तिसाधनाबाट स्वआर्जित ज्ञान, पीडित जी...
सुलोचना महाकाव्यमा प्रयोगशीलता
सुलोचना महाकाव्यमा प्रयोगशीलता
प्रस्तुत लेखमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाद्वारा लिखित सुलोचना महाकाव्यमा प्रयोगशीलताका बारेमा निरूपण गरिएको छ । प्रयोगशीलतासम्बन्धी सैद्धान्तिक अवधारणाका साथै पूर्वीय तथा पाश्चात...
मानव महाकाव्यमा संवृत्ति वक्रता {Pronominal Implicature (Samvriti vakrata) in Human(Manav) epic}
मानव महाकाव्यमा संवृत्ति वक्रता {Pronominal Implicature (Samvriti vakrata) in Human(Manav) epic}
यस लेखमा मोदनाथ प्रश्रितद्वारा रचना गरिएको मानव महाकाव्यमा संवृत्ति वक्रताको प्रयोगको अवस्था के कस्तो छ भन्ने समस्याको समाधानार्थ उक्त काव्यमा प्रयुक्त संवृत्ति वक्रताको निरूपण गर्...
महाकाव्यका मानक तत्वका आधारमा मृत्युञ्जय महाकाव्यको विश्लेषण तथा मूल्याङ्कन
महाकाव्यका मानक तत्वका आधारमा मृत्युञ्जय महाकाव्यको विश्लेषण तथा मूल्याङ्कन
प्रस्तुत लेख भानुभक्त पोखरेलको मृत्युञ्जय महाकाव्यको विश्लेषण तथा मूल्याङ्कनसँग सम्बन्धित छ । यस लेखमा मृत्युञ्जय महाकाव्यमा स्थापित महाकाव्यका मानक तत्वहरूलाई अध्ययनको समस्या मानि...
पृथ्वीन्द्रोदय महाकाव्यको द्वन्द्वात्मक अध्ययन {A Dialectical Study of the Epic Prithvindrodaya}
पृथ्वीन्द्रोदय महाकाव्यको द्वन्द्वात्मक अध्ययन {A Dialectical Study of the Epic Prithvindrodaya}
प्रस्तुत लेखमा पृथ्वीन्द्रोदय महाकाव्यमा द्वन्द्वको अवस्थाको विवेचना गरिएको छ । गोरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाहलाई केन्द्रमा राखेर समकालीन गोरखा राज्यको विस्तार भएर विशाल नेपालसम्म व...
मनमाया महाकाव्यमा रस
मनमाया महाकाव्यमा रस
महाकाव्यकार कृष्णप्रसाद पराजुली नेपाली काव्यसाधनाका एक अथक साधक हुन् । वि.सं.२०७१ सालमा प्रथमपटक प्रकाशित कविवर पराजुलीको मनमाया एउटा नेपाली धर्तीपुत्र लाहुरेको वीरताजन्य अनुभूतिला...
सुलोचना महाकाव्यमा अलङ्कार
सुलोचना महाकाव्यमा अलङ्कार
शुक्लयजुर्वेद, उपनिषद्, रामायणहरूदेखि साहित्यका हरेक विधाहरूमा अलङ्कारको प्रयोग गरिएको छ । अलङ्कारको स्वस्पूmर्त तथा प्राकृत प्रयोगले कृति सुन्दर, आस्वाद्य तथा मार्मिक बन्न पुग्ने ...

