Praktikat e mësimdhënësve kosovarë me nxënësit që flasin dy e më shumë gjuhë

Ky studim paraqet një përmbledhje të perceptimeve të mësimdhënësve të arsimit fillor në Kosovë lidhur me praktikat e tyre gjatë punës me nxënësit që flasin dy e më shumë gjuhë. Qëllimi i studimit është të identifikojmë sfidat e mësimdhënësve të arsimit fillor, me të cilat ballafaqohen gjatë punës me nxënës të cilët flasin dy e më shumë gjuhë. Në fokus të studimit janë perceptimet e mësimdhënësve për përdorimin e gjuhëve dhe komunikimit të mirëfilltë me nxënës dhe mes nxënësve, si dhe ndikimi i shumëgjuhësisë në suksesin e nxënësve. Meqë target i hulumtimit janë mësimdhënësit e arsimit fillor, të cilët në klasat e tyre kanë nxënës që flasin dy e më shumë gjuhë, për mostër kemi përzgjedhur 104 mësimdhënës të arsimit fillor, nga 9 shkolla regjione, ku ka nxënës që gjuhën shqipe nuk e kanë gjuhë amtare. Pra, mostrën e përbëjnë shkollat që kanë nxënës edhe të komuniteteve të tjera, si: turq, boshnjakë, romë, ashkalinj etj. Hulumtimi ka qasje të kombinuar, sasiore dhe cilësore. Përmes qasjes sasiore evidentuam të dhënat sasiore lidhur me punën praktike që realizohet në klasë, si: numri i nxënësve në klasë, karakteristikat e grupit, mosha, klasa, etnia, gjuha e folur etj., ndërsa përmes qasjes cilësore mblodhëm, analizuam dhe interpretuam të dhëna cilësore, si: analizën e formave specifike të organizimit dhe realizimit të procesit mësimor, metodologjitë e përdorura gjatë mësimdhënies, sfidat, mundësitë e mësimdhënësve për punën praktike me grupet heterogjene. Për mbledhjen e të dhënave u shërbyem me pyetësorë, të cilët përfshijnë të dhënat demografike, të dhënat lidhur me metodologjitë e përdorura gjatë procesit mësimor, si dhe të dhënat që identifikojnë mundësitë apo sfidat e mësimdhënësve gjatë punës me nxënës të cilët flasin dy e më shumë gjuhë. Rezultatet e hulumtimit tregojnë se sistemi arsimor në Kosovë përkrah shumëgjuhësinë, duke ofruar mësim në gjuhën amtare të komuniteteve të ndryshme, si dhe mundësinë e mësimit të dy e më shumë gjuhëve në shkollë. Po ashtu, shumëgjuhësia nga mësimdhënësit kosovarë perceptohet si mundësi, sepse ndihmon nxënësit në marrjen e informatave nga burime të shumta, njohjen e kulturave të ndryshme nga perspektiva të ndryshme, zhvillimin e aftësive në komunikim dhe përdorimin e gjuhëve të ndryshme. Në anën tjetër, mësimdhënësit ballafaqohen edhe me sfida, si në komunikimin me nxënës ashtu edhe në mungesën e burimeve, mjeteve e materialeve mësimore në gjuhën amtare.