“Турк” этнографик гуруҳи билан боғлиқ қарашларнинг назарий муаммолари

Мақолада Ўрта Осиё ҳудудида қадимдан яшаб келаётган, уруғқабилачилик анъаналарини ҳозирги кунгача сақланиб қолган, қўшнива қардош туркий халқлар билан умумийлик билан биргаликда ўзигахос фарқли жиҳатларга эга бўлган “турк” этник гуруҳи ҳақида сўз боради. “Турк” этнографик гуруҳининг минтақада қачон пайдобўлганлиги, қайси ҳудудларга қандай жойлашганлиги, минтақанингфорс тилида сўзлашувчи халқлари орасида учраши, шунингдек,минтақадаги бошқа туркий халқлар – туркман, қозоқ, қирғиз вақорақалпоқ уруғлари орасида учрамаслиги билан боғлиққарашларнинг назарий муаммолари таҳлилга тортилган. Барлос,мусобозори, калтатой, қарлуқ каби уруғларнинг айрим манбалардаги“92 бовли ўзбек уруғлари” рўйхатига киритилганлик ёкикиритилмаганлик сабаблари, қайд этилган уруғларнинг ўзларини“турк” ёки “турк гуруҳи”га мансуб деб билишларининг изоҳлариберилган. Мазкур ҳолатда мавжуд статистик ва этнографикматериалларда ўзбекларнинг “турк” ёки “турк гуруҳи” билан боғлиқмасалаларини ёритиш орқали Ўрта Осиёда ўрта ва сўнгги ўртаасрларда юз берган этномаданий жараёнларни чуқур таҳлил қилибўрганиш орқали ҳал қилиш мумукинлиги ҳақида илмий ечим вахулосалар берилган