Ohri ve Prjino Anlaşmaları Bağlamında Kuzey Makedonya’daki Arnavut Nüfusun Siyasal Statüsündeki Dönüşüm

Kuzey Makedonya'nın, Makedon ulus merkezli bir devlet yapısı temelinde inşa edilmesi, ülkedeki Arnavut nüfusun siyasal muhalefetine neden olmuştur. Etno-merkezci bir yapıya karşı çıkan Arnavutlar, mevcut haklarını genişletmek ve Makedonlar ile eşit statüde yer almak amacıyla kolektif bir mücadele yürütmüşlerdir. Bu mücadele, etnik gruplar arası gerilimleri arttırarak, silahlı çatışmalara ve siyasi krizlere yol açmıştır. Siyasi gerilimler tamamen iç savaşa dönüşmeden, uluslararası aktörlerin arabuluculuğunda ülke istikrarı için büyük öneme sahip olan uzlaşı metinleri hayata geçirilmiştir. Bu çalışma, Kuzey Makedonya’nın siyasal dönüşüm sürecinde belirleyici rol oynayan Ohri ve Prjino Anlaşmalarının, ülkedeki Arnavut nüfusun siyasal statüsü üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Siyasal süreç, kronolojik sırayla incelenirken, çalışmada birincil ve ikincil kaynaklardan faydalanılmıştır. Elde edilen bulgular, etnik çatışmalar ve krizlerin ardından yapılan anlaşmaların, Arnavut nüfusa yalnızca sembolik değil, kurumsal düzeyde de anlamlı kazanımlar sağladığını ortaya koymaktadır. Süreç içerisinde Arnavut nüfusun yükselen statüsü, milliyetçiliğin baskın olduğu Makedon kesimlerinde toplumsal/siyasal memnuniyetsizliğe yol açmakta ve etnik temelli tartışmaları yeniden gündeme getirmektedir.