AMERİKAN HEGEMONYASI SAVUNUSU DOĞRULTUSUNDA SAMUEL HUNTİNGTON’DA SİYASAL DÜZEN TEORİSİ

Dünyada bir düzen vardır. Dünya düzeni siyasal düzenin bir parçasıdır. Siyaset biliminde düzene ilişkin teorilerin çatı kavramı olan siyasal düzen teorisi, dünya düzeninin ardındaki temel teoridir. Aynı zamanda siyasal düzen teorisi dünya siyasetinin bütüncül bir şekilde anlaşılması için önemli bakış açısı sunar. Siyasal düzen teorisinin bu kadar önemli olmasının nedeni, siyasal yapıların hâkim bir anlayış doğrultusunda gelişen bir siyasal düzen içerisinde var olduğu gerçeğidir. Siyasal düzen teorisi konusunda en kapsamlı bilimsel açıklamaları Samuel P. Huntington yapmıştır. Samuel Huntington 20. yüzyılın en önemli siyasal düşünürleri ve siyaset bilimcileri arasındadır. Siyasal düzen teorisinin ve Huntington’un bu önemine karşın, Huntington’da siyasal düzen teorisi literatürde yeterince açıklanmamıştır. Bu makalenin amacı, Samuel Huntington’un siyasal teorilerinin ve özellikle de siyasal düzen teorisinin bütüncül ve bilimsel bir şekilde açıklanmasına katkı sunmaktır. Bu doğrultuda yapılacak bir inceleme siyasal düzen olgusu ile teorisi arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı da hedeflemektedir. Huntington’un siyasal düzen teorisi Amerikan hegemonyası savunusunun bir parçasıdır. Huntington yeni dünya düzeni döneminin teorisyenleri arasında yer alır. Bu doğrultuda, bu makale Amerikan hegemonyası savunucularının önemli tezlerini de açıklamaktadır. Huntington’un siyasal düzen teorisi dört başlıkta ele alınabilir: kurumsallaşma, ulusal siyasal düzenin unsurları, değişim karşısında siyasal düzen ve yeni dünya düzeni teorisi. Siyasal partiler, siyasal katılma ve siyasal kültür Huntington’a göre, ulusal siyasal düzenin temel unsurlarıdır. Sonuçta, Huntington’un siyasal düzen teorisi, dünyada devam eden siyasal düzen olgusunun ardında önemli bir teorik zemin olarak durmaktadır.