Narratorët në prozën shqipe

Pjesa më e madhe e lexuesve nuk pyet për instancën që e rrëfen një histori të caktuar të një libri, qoftë me tregime, qoftë novelë apo roman. Madje, një pjesë besojnë se autori e rrëfen. Autori e shkruan librin, e vërtetë, por rrëfimin e bën një instancë narrative, që përzgjidhet nga autori, përzgjedhje që megjithatë ka rrënjë të thella në krijimtarinë paraprake letrare, edhe të shkruar, edhe gojore, kulturën e përgjithshme dhe lokale, aftësitë kreative personale, origjinalitetin e shumë gjëra të tjera. Në njëfarë forme, edhe përzgjedhja autoriale e përdorimit të narratorit, nuk është krejtësisht e pakushtëzuar. Kur lexuesi bëhet më kureshtar për nivele më të thella të një vepre narrative, mund të pyesë: Kush po na flet (në kuptimin kush po na rrëfen?). Dikush a diçka e rrëfen një histori që na pëlqen shumë, na prek, na përfshin në botën diegjetike (botën e rrëfyer) ose edhe na detyron ta lëmë leximin e një tregimi a romani. Në këtë punim shqyrtojmë zgjedhjen dhe përdorimin e narratorëve nga një varg autorësh shqiptarë të filleve të prozës shqipe.