Gazi Büstü Maçı: Atatürk Adına Düzenlenen İlk Futbol Müsabakası (31 Ağustos 1928)

Erken Cumhuriyet Dönemi’nde, havacılıkla sporu birleştirmeyi başaran Türk Tayyare Cemiyeti tarafından sayısız etkinlik düzenlendi. Bunlar arasında özellikle Atatürk adına tertip edilen yarışmalar ve futbol maçları her zaman ayrı bir öneme sahip oldu. Onun ismiyle organize edilen yarışmaların en eskileri 1927’den bu yana yapılagelen at koşusu (Gazi Koşusu) ile birincisi 1936’da Ankara’da gerçekleştirilen atletizm koşusu (Atatürk Koşusu) idi. Futbolda ise Atatürk adına tertip edilen maçlardan ilki, 1928’in Ağustos’unda Atatürk’ün izniyle Türk Tayyare Cemiyeti tarafından düzenlenen Gazi Büstü Maçı’ydı. Fenerbahçe ile Galatasaray takımları arasında oynanan bu maçın en önemli özelliği, Atatürk hayatta iken adına düzenlenen ilk futbol maçı olması ve galibine de İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica’nın yaptığı Atatürk Büstü’nün ilk kez ödül olarak verilmesiydi. Cemiyet menfaatine 31 Ağustos’ta oynanan Gazi Büstü Maçı’nı Galatasaray kazandı. Maç, ülkede büyük bir heyecan yaratırken cemiyete de iyi bir hasılat getirdi. Bu makalenin amacı, Atatürk’ün sağlığında adına düzenlenen ilk futbol maçının tertiplenme nedenini ve sonuçlarını araştırmaktır. Atatürk büstlerinin ödül olarak verildiği diğer etkinliklerden örnekler vererek bu faaliyetlerin başta futbol olmak üzere spor dünyasında yarattığı etkiyi ortaya koyabilmektir. Sporla sanatı buluşturan Gazi Büstü Maçı’nın ele alındığı bu makalede arşiv belgeleri, dönem basını ve konuyla ilgili literatür, tarama ve doküman inceleme yöntemine başvurularak incelenmiştir.