Pisanje kao ljubavna igra u Đulabijama Stanka Vraza

„Prisvajanje tradicija i manira“ (Slamnig) u književnosti Stanka Vraza u članku se tumači kao način na koji autor vlastite tekstove postavlja u inventivan aktivan dijalog s velikanima klasičnih književnosti, folklornim nasljeđem i suvremenim poetikama i autorima. Pokazuje se kako su ti Vrazovi postupci refleksivno autoreferencijalni te se tuma-če kao izraz poetike romantizma. očituju se kao njegov vla-stiti „romantičarski amalgam“ (Milanja) kojim u Đulabijamaspaja tradicionalni poljski krakovjak (langer, Čelakovský), autoreferencijalnost u pjevanju ljubavnog zapleta (Sekst Propercije, elegije), elemente slavenske i grčke mitologije i romantičarski kozmopolitski pacifizam u finalu zbirke. njegova najpoznatija pjesnička zbirka Đulabije popraćena je jednako autoreferencijalnim paratekstualnim zapisima u kojima Vraz koristi ove raznorodne elemente kako bi upu-tio na temu stvaranja koju postavlja kao nosivu čak i u kre-iranju neizostavnog ljubavnog zapleta. njegove su figure stvaralaštva koje kreira pritom sačinjene od klasičnih mi-toloških referenci (grčke i slavenske mitologije) i folklornih koncepata: to su vile i deklice kao muze, lira, gusle i tam-bure kao oznake za žanrovske vrste književnosti, dovedene u vezu s konceptom genija postavljenim u univerzalistički, transnacionalni umjetnički okvir romantizma. ovi elemen-ti, u rasponu od folklora do referenci na Propercija, Ana-kreonta, Byrona, suvremenu slavensku i staru dubrovačku poeziju, funkcioniraju kao prepoznatljiv pjesnički izraz ro-mantičarske lirike koja je istovremeno iskazivačka, eksperi-mentalna i autoreferencijalna. u skladu s tim Vrazove đula-bije u izvornom značenju crvenih jabuka, koje simboliziraju ponudu ili realizaciju ljubavnog odnosa, nisu prvenstveno zrcalo zamišljene stvarne ljubavne igre, nego metaforički trop koji upućuje na pjesništvo i jezičnu igru kao temu, cilj, odnosno „razlog“ pjevanja.