Sırbistan'ın ve Osmanlı Sırplarının Makedonya Meselesi'ndeki Yeri

Berlin Antlaşması ile Sırbistan bağımsızlık kazanmış, ancak Osmanlı Rumelisi’nde kalan Sırplar Osmanlı hakimiyetinde yaşamaya devam etmiştir. Sırbistan ise bölgede kalan Sırplar yardımıyla ve tarihsel bağlarının vasıtasıyla Makedonya olarak nitelendirilen Kosova, Manastır, Selanik vilayetlerinde hak iddia etmiştir. Bulgarlar ve Yunanlılar gibi Makedonya probleminin bir parçası haline gelen Sırplar, bu probleme ilk çözüm yolu olarak eğitim ve din yolunu kullanarak bölgede propaganda yapmayı seçmişlerdi. Bu amaçla bölgede Sırp kimliğini korumak maksadıyla Sırp okulları kurmak ve kiliselere Sırp din adamlarının atanmasını sağlamak için çalışmışlardı. Bu çabaların yetersiz kaldığı noktada ve Balkanlar’daki diğer halkların da faaliyetlerine müteakip özellikle Bulgarlara karşı silahlı çete faaliyetlerine girişmişlerdir. İlk zamanlar yerel ve küçük çete faaliyetleri olarak nitelendirebileceğimiz girişimler zamanla Sırbistan’ın önce gizlice daha sonra açık olarak desteklediği Çetnik hareketine dönüşmüştür. Bu durum, bölgede Balkan Savaşları’na kadar devam edecek Sırp, Bulgar, Yunan çatışmalarını ve bunlara karşı önlemler almaya çalışan Osmanlı yönetimimin çabalarını içeren bir süreç yaratmıştır.