Öğretmenlerin Karara Katılma Durumu ve Katılma İsteği ile Örgütsel Yabancılaşma Düzeyleri

Bu araştırmanın temel amacı, lise öğretmenlerinin karara katılma durumu ve isteği ile örgütsel yabancılaşma düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini İstanbul ili Avrupa yakasındaki liselerde görev yapan 477 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama yöntemi ile tasarlanmıştır. Verilerin toplanmasında, “Karara Katılım Ölçeği”, “Örgütsel Yabancılaşma Ölçeği‟ ve demografik özelliklerden oluşan bir bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma; değişkenler arasında farklılığı görebilmek için ikili karşılaştırmalarda t-Testi, ikiden fazla değişken gruplarının karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Öğretmenlerin öğretim kararlarına katılma durumlarına göre katılma istekleri, yönetim kararlarına katılma durumlarına göre de katılma istekleri anlamlı bulunmuştur. Öğretmenlerin karara katılma durumlarında ve katılma isteklerinde cinsiyete göre; kadınların ortalaması erkeklerin ortalamasından anlamlı şekilde yüksektir. Okul statüsüne göre, özel okullardaki öğretmenlerin kararlara katılma durumu ve isteği, resmi okullardaki öğretmenlerden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Yabancılaşma ölçeği toplam puanlarına göre öğretmenlerin “nadiren” örgütsel yabancılaşma yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Yabancılaşma düzeyinin en fazla görüldüğü boyutlar sırasıyla; “kuralsızlık, yalıtılmışlık, kendine yabancılaşma, güçsüzlük ve anlamsızlık” olarak tespit edilmiştir. Yapılan analizlerde cinsiyete göre; güçsüzlük, kuralsızlık ve kendine yabancılaşma alt boyutlarında farklılıklar anlamlı bulunurken anlamsızlık, yalıtılmışlık alt boyutları ile ölçek toplam puanları için erkeklerin ortalaması kadınlardan anlamlı şekilde yüksek olduğu, okul statüsüne göre ise, yabancılaşma ölçeği güçsüzlük, anlamsızlık, kuralsızlık yalıtılmışlık, kendine yabancılaşma alt boyutları ve ölçek toplam puanı için resmi okulların ortalaması özel okul ortalamasından anlamlı şekilde yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu araştırma sonucunda, karara katılımın örgütsel yabancılaşmanın yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir.