ئیستاتیکاى زمان لە ڕۆماندا بە نموونەى ڕۆمانى "بنووسە خوێن"ى "جەبار جەمال غەریب"

پوختە ئیستاتیکای زمانی ڕۆمان، هونەری بەکارهێنانی زمانە بۆ ئەفراندنی جیهانێکی ئەدەبی پڕ لە هەست و نەست و خەیاڵ، کە تێیدا ڕۆماننووس لە ڕێگەی وشە، دەستەواژە، وێنەی ئەدەبی، شیعرییەت، دیالۆگ، وەسف و گێڕانەوەی هونەریى، دەنگ و ڕەنگ بە بابەت و بیرۆکە و چیڕۆکەکانی دەبەخشێت. تەنها پەیوەندی بە جوانی ڕستەکانەوە نییە، بەڵکو پەیوەندی بە توانای زمانەوە هەیە لە گواستنەوەی هەست، بیرۆکە و دۆخى دەروونیی کارەکتەرەکان. لەم چوارچێوەیەدا ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە ئەفراندنی پێکهاتە و بونیاد و ناوەڕۆکى ڕۆمانەکە و گواستنەوەی خوێنەر بۆ ناو جیهانی چیڕۆکەکان. ئەم تایبەتمەندییانەش هەڵبژاردنی هۆشیارانەی ڕۆماننووسن، کە دەبێتە بەشێکی جیانەکراوە لە ناسنامەکەی و شێوازی تایبەتی ئەو لە نووسیندا. ئەم توێژینەوەیە بە ناونیشانى (ئيستاتيكاى زمان له‌ ڕۆماندا به‌ نموونه‌ی ڕۆمانی "بنووسه‌ خوێن"ی "جه‌بار جه‌مال غه‌ریب")ـــە، ئامانجمان پشاندانى ئیستاتیكای زمانه‌ له‌ ڕۆماندا، پاڵپشت بە نموونەى دەقێکى ئەدەبى هاوچه‌رخ. ئیستاتیكای زمان له‌ ڕۆماندا، بە تایبەتى لە ڕه‌خنه‌ی ڕۆماندا و به‌دیاریكراوی لە چوارچێوەى ڕۆمانى "بنووسه‌ خوێن" توێژینەوەیەکى وردی لە بارەیه‌وە ئەنجامنەدراوە. لەم توێژینەوەیە جه‌خت له‌سه‌ر زمان ده‌كرێته‌وه‌ وه‌ك ڕه‌گه‌زێكی سه‌ره‌كیی ده‌ق، كه‌ لایه‌نی جوانكاريى و ناواخنى ده‌ق پێكدێنێت و زۆربه‌ی چێژ و جوانییه‌كانی ده‌ق له‌ خۆی ده‌گرێت‌. وشە سەرەكییەكان: ڕۆمان، ئیستاتیكا، زمان، بنووسه‌ خوێن.