Mustafa Lutfî El-Menfelûtî’nin En-Nazarât Adlı Eserinde Teşbih-i Temsil Kullanımı

Teşbihin belâgat açısından önemli bir yeri vardır. Teşbih, bir şeyi aralarındaki ortak özellikten dolayı bir edat aracılığıyla başka bir şeye benzetmek anlamına gelmektedir. Teşbih özellikle de edebiyatçıların duygu ve düşüncelerini ifade etmesinde önemli bir misyona sahiptir. Teşbihin müşebbeh (benzeyen), müşebbeh bih (benzetilen), vechü’ş-şebeh (benzeme yönü), edâtü’t teşbih (teşbih edatı) olmak üzere dört unsuru vardır. Bunun yanı sıra teşbihin birden fazla çeşidi vardır. Bunlardan birisi de teşbih-i temsildir. Teşbih-i temsilde diğer teşbih çeşitlerinden farklı olarak durumun duruma benzetilmesi söz konusudur. Benzetme yönü ise birden fazla unsurdan meydana gelmektedir ve bir şekilden oluşmaktadır. Bu makalemizde Mısır’ın önde gelen yazarlarından Mustafa Lutfî el-Menfelûtî’nin (1876-1974) en-Nazarât adlı eserindeki teşbih-i temsil örneklerini inceleyeceğiz. Bu örnekleri benzeyen, benzetilen, teşbih edatı ve benzetme yönü bakımından inceleyip, Menfelûtî’nin teşbih-i temsilleri hangi amaçlar için kullandığını tespit etmeye çalışacağız.