NAMIK KEMAL'İN TİLMÎZLERİNDEN MUSTAFA REFİK BEY’İN EDEBİYAT TARİHİMİZDEKİ YERİ

1843 doğumlu Mustafa Refik Bey 1865’te 22 yaşında koleradan vefat etmiştir. Gençliğinin baharında hayata gözlerini yummuş olan bu isim Tanzimat devri edîblerimizin iltifatlarını kazanmayı başarmıştır. Namık Kemal, Recaizade Ekrem, Abdülhak Hamid ve Süleyman Nazif gibi isimler vefatından sonra mektuplarıyla ve makaleleriyle hatırasını yâd etmişlerdir. Recaizade’nin bu genç şair ve yazarın ismini tazîz etmek üzere yazdığı manzumeler devri içindeki kıymetini gösterir. Namık Kemal’in bir mektubunda belirttiği üzere bizde “ilk defa bir mecmua-i mevkûte” neşreden henüz 19 yaşındaki Refik Beydir. Bu dergi sadece üç sayı yayımlanmış olan Mir’at mecmuasıdır. Tanzimat devri gazete ve dergilerinde bilfiil çalışmış olan Refik Bey daha çok dostlarının hatıra ve notlarında kalmış şiirleriyle şair,   Letâif-i İnşâ’sıyla da yazar olarak karşımıza çıkar. Namık Kemal ile olan ünsiyeti yalnızca edebiyat vadisi ile sınırlı değildir. Ölümünden birkaç ay önce Yeni Osmanlılar cemiyetine katılan Refik Bey siyasi duruşu ile de Namık Kemal’in has dairesinde yer bulmuştur. Yazıda ayrıca Mustafa Refik Bey hakkında kaleme alınan makale ve mektuplardan hareketle hayatı ve sanatına dair bilgiler derlenecek, Mir’at mecmuasındaki kalem tecrübeleri tespit edilecektir. Letâif-i İnşâ yazarı Mustafa Refik Bey’in şair ve yazar yönlerini ortaya koyma amacındaki bu çalışmanın edebiyat tarihimize mütevazı bir katkıda bulunmasını umuyoruz.