Η κλινική σημασία της έκφρασης του μεταγραφικού παράγοντα PROSPERO HOMEOBOX-1 (PROX1) στον καρκίνο του πνεύμονα

Υπόβαθρο / Σκοπός: Ο PROX1 (prospero homeobox 1) είναι ένας μεταγραφικός παράγοντας που εμπλέκεται στη λεμφαγγειογένεση και τη διαφοροποίηση των κυττάρων. Ο ρόλος του στη βιολογία του καρκίνου φαίνεται να εξαρτάται έντονα από το εκάστοτε βιολογικό πλαίσιο, καθώς έχει αναφερθεί να δρα τόσο ως ογκοκατασταλτικός όσο και ως ογκογονικός παράγοντας σε διάφορες κακοήθειες. Ωστόσο, η κλινική σημασία της έκφρασης του PROX1 στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (ΜΜΚΠ) παραμένει ασαφής. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση της ανοσοϊστοχημικής έκφρασης του PROX1 στον ΜΜΚΠ, ειδικότερα στους υποτύπους αδενοκαρκινώματος και πλακώδους καρκινώματος, καθώς και η διερεύνηση της σχέσης του με κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστικά και τη συνολική επιβίωση OS). Υλικό / μέθοδος: Η ανάλυση ήταν αναδρομική και συμπεριέλαβε 121 ασθενείς με ιστολογικά επιβεβαιωμένο ΜΜΚΠ (αδενοκαρκίνωμα n=62 και πλακώδες καρκίνωμα n=59) που υποβλήθηκαν σε χειρουργική εξαίρεση. Όλα τα δείγματα προήλθαν από μπλοκ ενσωματωμένης παραφίνης, σταθεροποιημένα με φορμόλη, ενώ η έκφραση του PROX1 αξιολογήθηκε ανοσοϊστοχημικά κατόπιν χρώσης με ειδικά αντισώματα. Αξιολογήθηκαν η ένταση χρώσης (βαθμολογία 0–3) και το ποσοστό θετικών για τον PROX1 νεοπλασματικών κυττάρων (κατηγοριοποίηση ποσοστά έκφρασης: 0-25%, 26-50%, 51-75%, 76-100%) . Τα επίπεδα έκφρασης του PROX1 συσχετίστηκαν με τον ιστολογικό υπότυπο, αλλά και με βασικά λοιπά κλινικοπαθολογικά χαρακτηριστι-κά καθώς και τη συνολική επιβίωση. Η στατιστική ανάλυση διενεργήθηκε με δοκιμα- σίες χ², ANOVA και ανάλυση επιβίωσης Kaplan-Meier με έλεγχο log-rank. Αποτελέσματα: Η χαμηλή ένταση έκφρασης του PROX1 (επίπεδο 1) συσχετίστηκε σημαντικά με θετικότητα του P63 (p = 0.028), ενώ η υψηλή ένταση (επίπεδο 3) συνδέθηκε με λεμφαδενικές μεταστάσεις στον σταθμό 3 (S3+) ( p = 0.025). Τα αδενοκαρκινώματα κυψελιδικού τύπου εμφάνισαν ενδιάμεση έκφραση του PROX1 (25–50%) ( p = 0.010). Τα βλεννοπαραγωγά αδενοκαρκινώματα παρουσίασαν υψηλότερα ποσοστά έκφρασης PROX1 (≥26%) σε σύγκριση με τα μη βλεννώδη, αν και η διαφορά δεν ήταν στατιστικά σημαντική. Επιπλέον όγκοι με μεγαλύτερη διάμετρο βλάβηςσυνδέθηκαν με χαμηλά ποσοστά έκφρασης PROX1 (0–24%) (p = 0.026). Η έκφραση του PROX1 δεν συσχετίστηκε με τη συνολική επιβίωση (p >0.05). Παράγοντες που σχετίστηκαν με δυσμενέστερη πρόγνωση ήταν η ηλικία > 50 ετών, άρρεν φύλο, παρουσία νέκρωσης, >10 θετικοί λεμφαδένες και λόγος λεμφαδένων >0.5, καθώς και η εκτεταμένη λεμφαδενική συμμετοχή (σταθμοί 5, 10, 11, 12) (p < 0.05). Συμπεράσματα: Αν και η έκφραση του PROX1 συσχετίζεται ποικιλοτρόπως με συγκεκριμένους ιστολογικούς υποτύπους και λεμφαδενικές μεταστάσεις στον ΜΜΚΠ, δεν αποτελεί ανεξάρτητο προγνωστικό δείκτη της συνολικής επιβίωσης. Τα πρότυπα έκφρασής του υποδηλώνουν έναν πιθανό ρόλο στη διαφοροποίηση των όγκων και τη λεμφαγγειακή διασπορά. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να αποσαφηνιστεί η λειτουργική σημασία του PROX1 στη βιολογία του καρκίνου του πνεύμονα.