Javascript must be enabled to continue!
Латын графикасына негізделген әліпби нұсқаларына лингвоәдістемелік талдау
View through CrossRef
Қазақ тілінің әліпбиін реформалау – күн тәртібіндегі басты мәселе екені белгілі. Соңғы үш жылда үш әліпби (диграфты, апострофты және акутты) нұсқасы ұсынылып, көпшілік талқысына түсті. Ғалымдар мен қалың бұқара үш нұсқаны да қолдамады. 2019 жылдың 21 қазанында Президент Қ.Тоқаев тіл мамандарына соңғы акутты нұсқаны жетілдіру туралы тапсырма берді. Президент тапсырмасын орындау мақсатында Ш.Шаяхметов атындағы «Тіл - Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығының тілші ғалымдардан құралған жұмыс тобы жетілдірілген әліпби нұсқасын дайындады. Кейбір ғалымдар жетілдірілген нұсқадағы «и», «й», «у» дыбыстарының таңбалануымен келіспей, Ә.Жүнісбектің «Ұлттық әліпби» нұсқасын ұсынып, қарсы уәж білдірді. Біздің мақсатымыз – әліпби нұсқаларына (акутты, жетілдірілген, ұлттық) лингвистикалық, әдістемелік талдау жасап, артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау және оқытуға ыңғайлы нұсқаны көрсету. Ол үшін талдау, салыстыру, жалпылау әдістері қолданылды. Нәтижесінде үш әліпби ішінен жетілдірілген әліпби нұсқасының қазақ жазуын дамыту әлеуеті жоғары екені, сондай-ақ қазіргі жазарман мен оқырман үшін көп қиындық туғызбайтыны анықталды.Кілт сөздер: латын әліпбиі, қазақ жазуы, әдістеме.
Suleyman Demirel University, Kaskelen, Kazakhstan
Title: Латын графикасына негізделген әліпби нұсқаларына лингвоәдістемелік талдау
Description:
Қазақ тілінің әліпбиін реформалау – күн тәртібіндегі басты мәселе екені белгілі.
Соңғы үш жылда үш әліпби (диграфты, апострофты және акутты) нұсқасы ұсынылып, көпшілік талқысына түсті.
Ғалымдар мен қалың бұқара үш нұсқаны да қолдамады.
2019 жылдың 21 қазанында Президент Қ.
Тоқаев тіл мамандарына соңғы акутты нұсқаны жетілдіру туралы тапсырма берді.
Президент тапсырмасын орындау мақсатында Ш.
Шаяхметов атындағы «Тіл - Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығының тілші ғалымдардан құралған жұмыс тобы жетілдірілген әліпби нұсқасын дайындады.
Кейбір ғалымдар жетілдірілген нұсқадағы «и», «й», «у» дыбыстарының таңбалануымен келіспей, Ә.
Жүнісбектің «Ұлттық әліпби» нұсқасын ұсынып, қарсы уәж білдірді.
Біздің мақсатымыз – әліпби нұсқаларына (акутты, жетілдірілген, ұлттық) лингвистикалық, әдістемелік талдау жасап, артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау және оқытуға ыңғайлы нұсқаны көрсету.
Ол үшін талдау, салыстыру, жалпылау әдістері қолданылды.
Нәтижесінде үш әліпби ішінен жетілдірілген әліпби нұсқасының қазақ жазуын дамыту әлеуеті жоғары екені, сондай-ақ қазіргі жазарман мен оқырман үшін көп қиындық туғызбайтыны анықталды.
Кілт сөздер: латын әліпбиі, қазақ жазуы, әдістеме.
Related Results
Бекежан Tілегеновтің «Қара жел» романындағы кейіпкерлер тағдырын антропологиялық талдау
Бекежан Tілегеновтің «Қара жел» романындағы кейіпкерлер тағдырын антропологиялық талдау
Қазақ даласындағы ядролық сынақ зардабы ХХ ғасырдың 80-90 жылдарындағы біршама көркем әдебиет туындыларына арқау болды. Солардың қатарында белгілі жазушы Б.Тілегеновтің «Қара жел» ...
ЕАЭО САЛЫҚТЫҚ ӘКІМШІЛІГІНІҢ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ
ЕАЭО САЛЫҚТЫҚ ӘКІМШІЛІГІНІҢ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ
Бұл жұмыстың мақсаты 2022-2023 жылдардағы Еуразиялық 4 елдің салық әкімшілігінің макроэкономикалық тұрақтылыққа, тікелей шетелдік инвестицияларды тартуға және ЖІӨ-нің нығаюына қосқ...
ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИСЛАМ ФЕМИНИЗМІНІҢ ӘЛЕУМЕТТІК, МӘДЕНИ ЖӘНЕ РУХАНИ МАҢЫЗЫ
ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИСЛАМ ФЕМИНИЗМІНІҢ ӘЛЕУМЕТТІК, МӘДЕНИ ЖӘНЕ РУХАНИ МАҢЫЗЫ
Бұл ғылыми мақала Қазақстандағы ислам феминизмінің әлеуметтік, мәдени және рухани қырларын жан-жақты зерттеу-ге арналған. Зерттеудің өзектілігі қазіргі қазақстандық...
Қазақстандағы ірі өнеркәсіптік компаниялардағы көміртекті бейтараптық мүмкіндіктерін басқару
Қазақстандағы ірі өнеркәсіптік компаниялардағы көміртекті бейтараптық мүмкіндіктерін басқару
Мақалада жаһандық өзгерістер және орнықты даму жолындағы трансформация жағдайындағы Қазақстан ірі өнеркәсіптік компаниялардың стратегисына көміртекті бейтараптықты интеграциялау қа...
CURRENT STATUS OF LABOR MARKET IN ALMATY REGION
CURRENT STATUS OF LABOR MARKET IN ALMATY REGION
Мақалада Алматы облысындағы еңбек нарығының қазіргі жағдайы қарастырылған. Талдау нәтижесінде өңірдің жалпы еңбек құны индексі, жұмыспен қамтылған халық саны және білім деңгейі бо...
СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ҚЫЛМЫСТАРЫ БОЙЫНША ЖАУАП АЛУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ҚЫЛМЫСТАРЫ БОЙЫНША ЖАУАП АЛУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Мақалада сыбайлас жемқорлық қылмыстары бойынша жауап алудың тактикасы мен әдістемесі талданды. Зерттеудің мақсаты сыбайлас жемқорлық қылмыстары бойынша жауап алуды жүзеге асыруда к...
Алмастырылмайтын токендер нарығын талдау
Алмастырылмайтын токендер нарығын талдау
Мақсаты: алмастырылмайтын токендердің (Non-Fungible Token- NFT) қаржылық болашағын түсіну және талдау.
Әдісі: Зерттеуде алмастырылмайтын токендердің нарығы мен негізгі ерекшеліктер...
Телеконтенттегі медиаэффектілердің аудиторияға әсері
Телеконтенттегі медиаэффектілердің аудиторияға әсері
Зерттеудің басты мақсаты - заманауи медиатұтыну тенденцияларын анықтап, телевизиялық контенттің сан қырлы аудиториялық топтарға әсер ету ерекшеліктерін эмпирикалық тұрғыда талдау. ...

