Rus Prensi Alexandr Mihailoviç’in Osmanlı Ülkesine Ziyareti (1901)

Rus Prensi Alexandr Mihailoviç, 1901 yılında çok kapsamlı bir seyahate çıkmıştı. Seyahatin esas gayesi Bulgaristan üzerindeki siyasi emelleriydi. Osmanlı limanlarından Varna, Burgaz’ı ziyaret etmiş daha sonra Romanya’ya bağı Köstence’nin ardından İstanbul’a uğramıştı. Seyahatin son durağı ise Sinop, Samsun, ve Ordu ve Giresun’du. Makalede Prens’in biyografisi, Osmanlı-Rus ilişkileri ve Sultan II. Abdülhamid devri teşrifat kuralları konusunda yeni bilgiler ortaya konarak literatüre katkı sağlanması hedeflenmiştir. Rus Prensi’nin bu seyahati Osmanlı ülkesini tanımak, Balkanlardaki Ortodokslar üzerinde hamiliği kuvvetlendirme ve Sultan II. Abdülhamid ile Rus Çarı II. Nikola arasındaki iletişimi kuvvetlendirmiştir. Osmanlı-Rusya ilişkilerinde II. Abdülhamid döneminde özellikle İngiltere’nin Mısır’ı işgal etmesinin ardından ikili ilişkilerde gözle görülür bir iyileşme yaşandı. Sultan II. Abdülhamid, 1878’deki savaşta Rusya’nın askeri gücünü görmüştü. Başta Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ olmak üzere tüm Balkan devletlerinin Rusya’nın tesiri altında olduğunu bilmekteydi. 1878’den itibaren Rusya ile olan ilişkilerin düzetilmeye başlandığı bir dönemdi. Rusya’nın kısa ve uzun vadeli planları içinde Boğazları elde tutma ve Karadeniz’de donanmanın yeniden tesis edilmesiydi. Rusya’nın Balkanlardaki özellikle de Slavlar arasındaki gücü tüm Ortodoksların hamisi olmasından ileri gelmekteydi. Diplomasiyi oldukça etkin kullanan Sultan II. Abdülhamid kurduğu ikili diyaloglarının yanında uyguladığı teşrifatlarla, hediye ve nişanlarla konuklarının beğenisini kazanmıştır. Siyasi ve dostluk ilişkileri çerçevesinde Rus Çarı II. Nikola’nın amcasının oğlu olan Alexandr Mihailoviç’i Bulgaristan, İstanbul ve Karadeniz’e göndermişti.