Haber Üretimindeki Farklılıklar Bağlamında Kadın Cinayetlerinin Haber Medyasında Sunumu

Toplumsal cinsiyet temelli bir motivasyonla ve kasıtlı olarak işlenen kadın cinayetleri, ülkeler üzerinde yarattığı kültürel, toplumsal ve ekonomik etkileri nedeniyle küresel çapta bir kriz durumu olarak nitelendirilmektedir. Sorunun çözümüne yönelik önleyici politikaların hayata geçirilmesinde yasal ve hukuki düzenlemeler önemli olmakla birlikte sorunları kamuoyunun gündemine taşıyarak görünür hale getiren haber medyasının bu konudaki sorumluluğu da en az yasalar kadar toplumsal alanda etkili olabilmektedir. Bu noktadan hareket edilen çalışmada Türkiye’de haber üretim sürecinde farklı pratiklerin benimsendiği haber medyasında kadın cinayetlerinin sunumuna odaklanılmaktadır. Çalışmanın temel amacı, ana akım ve alternatif haber mecralarında kadın cinayetlerinin tanımlanma biçimi, fail ve mağdur temsillerinde kendini gösteren eğilimlerin ortaya konularak, bu soruna yönelik medyasının sorumluluğunun tartışmaya açılmasıdır. Bu amaçla bağlantılı olarak çalışma kapsamında, Hürriyet, Sözcü ve Sabah gazeteleri, Bianet ve Diken haber sitelerinde 1 Ekim-31 Ekim 2024 tarihleri arasında işlenen kadın cinayeti vakalarına ilişkin olarak yayımlanan toplam 146 haber, cinayetlerin adlandırılma biçimi, fail ve mağdura yönelik temsiller bağlamında; haber metinlerinde öne çıkan söylemsel eklemlenmeler üzerinden tematik olarak başlıklandırılarak analiz edilmiştir. Kadın cinayetlerinin münferit birer vaka olarak işaretlendiği Hürriyet, Sözcü ve Sabah gazetelerinin haberlerinde, mağdur suçlama stratejilerinin sıklıkla kullanıldığı bununla bağlantılı olarak da suçu hafifletici unsurların anlamlandırmaya dahil edilmesi ile failin masumlaştırıldığı bulgulanmaktadır. Cinayetlerin doğrudan erkek şiddeti ve kadın cinayeti olarak tanımladığı Diken ve Binaet’te yayımlanan haberlerde ise haber kaynağının kullanımı ve seçiminde kendini gösteren çeşitlilik dikkat çekmektedir. Haberin merkezinde failin ve işlediği suçun yer aldığı alternatif mecralarda, mağdur suçlama stratejilerine yer verilmemektedir. Hürriyet, Sözcü ve Sabah gazetelerinden farklı olarak Diken ve Bianet’te yayımlanan haberler aracılığı ile kadın cinayetlerinin toplumsal cinsiyetle bağlantılı boyutu öne çıkarılırken, bu cinayetler kadınların yaşam hakkı ihlalini içeren toplumsal bir mesele olarak kamuoyunun gündemine taşınmaktadır.