AYFER TUNÇ’UN ANNEMİN UYURGEZER GECELERİ ROMANINI FEMİNİST EDEBİYAT ELEŞTİRİSİ YÖNTEMİYLE OKUMA DENEMESİ

Günümüz Türk edebiyatının bilinen kadın yazarlarından olan Ayfer Tunç, bugüne kadar pek çok eser kaleme almıştır. Eserlerinde kadın karakterler ön planda olmakla birlikte kurgu, eserlerin kadın karakterinin hikâyesi üzerinden şekillenir. Karakterlerinin kimliklerini temsil kabiliyeti içinde bulunduğu toplumda yüksektir. Çalışmada kadının edebî metin içerisindeki temsil biçimleri, toplumsal cinsiyet ilişkileri feminist edebiyat kuramı çerçevesinde değerlendirilmeye çalışılmıştır. İncelenen roman sadece kadın karakterlerin çatışmalarını değil; aynı zamanda toplum içindeki kadının kimliğini yönlendirici, sınırlayıcı ve dönüştürücü etkilerini de görünür kılar. Özellikle üç kuşak üzerinden bir ailenin sırları, hikâyeleri, yaşamları anlatılır. Bu yönüyle eser, feminist eleştirinin temel kavramları olan beden, kimlik, ötekileştirme, sessizlik, direniş ve toplumsal cinsiyet rolleri üzerinden bir okumaya elverişlidir. Romanın aktüel zamanı seksenli yıllardan günümüze kadar uzanır. Bu dönem feminist tartışmaların gündemde olduğu yıllardır ve bu da karakterleri doğrudan etkiler. Üç kuşaktan kadının romanda bir arada bulunması da feminist fikirlere bakış açısının zaman içerisindeki seyrini göstermesi bakımından katkı sunmuştur. Bu durum romanın feminist unsurlarının tespit edilmesini mümkün kılmıştır. Romandaki feminizm söylemi, Feminist Edebiyat Kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Günümüz Türk edebiyatında etkin bir kadın yazarın feminizme bakış açısı ve eserindeki feminizm varlığı hem edebiyat için hem de feminizm düşüncesine katkısı anlamında önemlidir. Feminist Edebiyat Kuramı, edebî metni yalnızca estetik bir bakışla değerlendirmez. Eseri toplumsal yapının, ideolojik söylemlerin ve ikili ilişkilerin bir yansıması olarak ele alır. Böylece de romanda kadın karakterler, anlatı yapısı, kullanılan dil ve temsil biçimleri incelenmiştir. Roman, klasik roman incelemesi bakımından değil; feminizm eksenli arka planı açısından değerlendirilmiştir. Bu inceleme ile ilgilenen okuyuculara romanı farklı bir bakışla okuma imkânı sağlamak amaçlanmıştır.