ადამიანური რესურსების განვითარების გამოწვევები ქართული ეკონომიკის პირობებში

ანა ჩაგელიშვილი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოქტორანტი საქართველო, თბილისი Email: chagelishviliana@yahoo.com https://orcid.org/0000-0003-3683-3533   მოკლე აღწერა აბსტრაქტი. ნაშრომის მიზანია ადამიანური რესურსების განვი­თა­რების მიმართულებით, საქართველოს საჯარო და კერძო სექტორში არსებული ძირითადი ტენდენციების მიმოხილვა და პრობლემური საკითხების გამოკვეთა, რისთვისაც გამოყენებულია სამაგიდე კვლევის მეთოდი. ორგანიზაციებში დასაქმებული ადამიანები ქვეყნის მოსახლეო­ბის ნაწილს წარმოადგენენ. აქედან გამომდინარე, მათ განვითარებაზე საუბარი თავად ერის განვითარების ზოგადი შეფასებით უნდა დაიწ­ყოს. ამ მიზნისათვის ხშირად გამოიყენება ისეთი ინსტრუმენტები, როგორებიცაა ადამიანური განვითარებისა (HDI) და გლობალური ცოდ­­ნის ინდექსი. ორივე ინდექსის მიხედვით, საქართველოს მაჩვენებ­ლე­ბი წლების განმავლობაში ზრდას განიცდიდა და მსოფლიოს საშუა­ლო მაჩვენებელს ძირითადად აჭარბებდა. ასეთი შედეგებით იგი ძ­ა­ლიან მაღალი მაჩვენებლების მქონე ქვეყნების ჯგუფში ხვდება, თუმცა, უნდა აღინიშნოს, რომ ინდექსები თავის მხრივ მრავალ კომპონენტსა და სუბინდექსს მოიცავენ, რაც შესაძლოა მაღალი ელემენტების ხარჯზე დაბალი მაჩვენებლების კომპენსირებას იწვევდნენ. შესაბამისად, სა­ქართ­ველოს მოსახლეობის განვითარების დადებით დონეს საჯარო და კერძო სექტორში გამოვლენილი არაერთი პრობლემა უპირისპირდება. საჯარო სექტორის ანალიზმა აჩვენა, რომ წლების განმავლობაში თანამშრომელთა განვითარების გეგმის არ არსებობა იმდენად დიდი პრობლემა იყო, რომ საკანონმდებლო დონეზეც კი გაიწერა უწყებების მი­ერ ზემოაღნიშნული გეგმის წარმოება-წარდგენისა და საჯარო მოხე­ლე­თა განვითარების მთელი რიგი საკითხები. ამგვარი გადაწყვეტი­ლე­ბა წინგადადგმული ნაბიჯი იყო, თუმცა, შესაძლოა ითქვას, რომ მოხდა დიდი პრობლემის დანაწევრება მრავალ ნაწილად და წარმოიშვა თანა­მშრომელთა განვითარების საჭიროებების გამოვლენისათვის სამუშაოს შეს­რუ­ლების შეფასების სათანადო ფორმით, ხარისხითა და მეთოდო­ლოგიით წარმოების აუცილებლობა. ამასთან, ვალდებულებათა სამართლებრივმა გაწერამ სამომავლოდ შესაძლოა გამოიწვიოს საჯარო სექტორისთვის დამახასიათებელი ფორმალურობით განპირობებული ბიუროკრატიის ხარისხის ზრდა. რაც შეეხება კერძო სექტორს, ადამიანური რესურსების განვითა­რების სისტემა საჯაროსთან შედარებით მოწესრიგებულია მსხვილ ორგანიზაციებში, ხოლო თანამშრომელთა მცირე რაოდენობის დამსაქ­მებ­ლების შემთხვევაში ამგვარი სისტემა თითქმის არ არსებობს, ან არ­სე­ბობს სისტემის ცალკეული ელემენტების ფრაგმენტულად არსებობის ხარჯზე.