YAPISÖKÜM KURAMI BAĞLAMINDA AHLAT AĞACI VE KELEBEKLER FİLMİNDEKİ “İMAM” TEMSİLLERİ

Türksinemasının ilk dönemlerinden 2000’li yıllara kadar olan süre içerisinde din adamı temsillerine bakıldığında belli bir tipolojinin çizildiği görülür. Aydın kesimle çatışan gerici hoca temsilleri, muskacı-büyücü hoca temsilleri, taşrada ‘ağa’nın ya da ‘muhtar’ın haksız işlerini meşrulaştıran hoca temsilleri olarak örneklendirilebilir. 2005 yılındaThe İmamfilmiyle farklı bir din adamı temsili yaratılır. Sakalını, cübbesini, elindeki tespihi bırakmış Harley Davidson motorsiklet kullanan, uzun saçlı ve hümanist bir imam temsili vardır. 2014 yılındaki İtirazım Varfilmi ise seyircinin alışkın olduğu din adamı temsilini tamamıyla başka bir konuma taşır. İmam Selman Bulut’un “İhtiyaçtan fazla mal hırsızlıktır, haramdır. Altın ve gümüş yoksullar üzerinde hegemonya kurmak için kullanılıyor.”cümleleriyle başlayan vaaz sekansı bu duruma en iyi örnek sahnelerden biridir. Cemaat yoktur ve vaaz camide başlamaz. Hareketli kamera caminin içinde gezinir. Bu çarpıcı vaaz sahnesi toplumun “ötekileştirdiği” kesiminin bir savunması gibidir ve alışık olduğumuz imam temsilinin tamamen zıttıdır. 2018 yılında çekilen Ahlat Ağacıve Kelebeklerfilmleri din adamı tipolojisine nasıl yeni bir boyut getirdiği yapısöküm teorisi açısından bu çalışmada incelenmeye çalışılmıştır.