İhracatın döviz kuru esnekliği ve firma heterojenitesi: Türkiye imalat sanayii firmalarından kanıtlar

Son yıllarda döviz kurundaki ciddi dalgalanmalar, cari açık veren gelişmekte olan ülkelerde rekabetçi döviz kurunun ne olması gerektiği sorusunu gündeme getirmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’deki imalat sanayii ihracatçılarının döviz kurundaki değişimlere ne kadar duyarlı olduğunu ve firma heterojenitesinin bu tepkide ne derece önemli olduğunu belirlemektir. Bu çerçevede, Türkiye ihracatının döviz kuruna duyarlılığı ve toplam faktör verimliliği cinsinden farklılaşan firmaların bu duyarlılıktaki etkileşimi, firma-ürün-destinasyon düzeyindeki çok boyutlu sabit etkiler regresyon modelinden yararlanılarak analiz edilmiştir. 2010-2019 dönemi için Girişimci Bilgi Sistemi (GBS)’nin firma düzeyindeki verilerinin kullanıldığı bu çalışmada, yüksek verimlilikteki firmaların nispeten uzman oldukları ürünlerde döviz kuru değişimlerine karşı fiyatlarını artırma gücüne sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca döviz kurundaki farklı yönlerdeki dalgalanmaların simetrik olmadığı, kur yükselişlerine karşı firmaların daha duyarlı davrandığı gözlemlenmiştir. Anahtar kelimeler: Dış ticaret, imalat sanayi, rekabetçilik, verimlilik, Türkiye. JEL kodları: D22, F14, F31.