TÜRKİYE’DE TEKNOLOJİK GELİŞMENİN İMALAT SANAYİNE ETKİSİ

Küreselleşme süreciyle birlikte teknolojinin hızla gelişmesi ve yayılması, firmalar ve ülkeler açısından rekabet gücünün belirleyici unsurlarından biri hâline gelmiştir. Özellikle imalat sanayi, teknolojik ilerlemelerin üretim süreçlerine yansıdığı temel alanlardan biri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de teknolojik gelişmenin imalat sanayi üretimi üzerindeki etkisi ampirik olarak incelenmektedir. Analizde 1990–2024 dönemine ait yıllık veriler kullanılmıştır. İmalat sanayi üretimini temsilen Sanayi Üretim Endeksi (İmalat) kullanılırken, teknolojik gelişme göstergesi olarak Ar-Ge harcamaları ele alınmıştır. Ayrıca kamu yatırımları kontrol değişkeni olarak modele dâhil edilmiş; bulguların duyarlılığını test etmek amacıyla patent tescil sayıları kullanılarak robust analiz gerçekleştirilmiştir. Bulgular teknolojik gelişme ile imalat sanayi üretimi arasında uzun dönemli bir eş bütünleşme ilişkisinin bulunmadığını göstermektedir. Kısa dönem analizleri ise, teknolojik göstergelerin imalat sanayi üzerindeki etkisinin sınırlı ve dolaylı bir yapıya sahip olduğuna işaret etmektedir. Robust analiz kapsamında kullanılan patent verileri, imalat sanayi üretimi ile teknolojik çıktılar arasında kısa vadeli bir etkileşimin varlığını desteklemektedir. Bu çerçevede, teknoloji politikalarının yalnızca Ar-Ge harcamalarının artırılmasına değil, bu harcamaların üretim süreçlerine etkin biçimde aktarılmasına odaklanması gerektiği değerlendirilmektedir.