FİNANSAL GELİŞMENİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM VE YABANCI PORTFÖY YATIRIMI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Çalışmanın amacı, Türkiye'de 1990-2022 döneminde finansal gelişmenin doğrudan yabancı yatırımlar ve yabancı portföy yatırımları üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu kapsamda, finansal gelişme göstergeleri olarak M3 para büyüklüğü, özel sektör kredileri, piyasa kapitalizasyonu ve borsa işlem hacminin doğrudan yabancı yatırım ve yabancı portföy yatırımları üzerindeki etkileri ARDL sınır testi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, uzun dönemde değişkenler arasında bir eşbütünleşmenin mevcut olduğunu göstermektedir. Uzun vadede, doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde M3 para büyüklüğü ve borsa işlem hacminin negatif; piyasa kapitalizasyonu ve özel sektör kredilerinin ise pozitif etkisi bulunmaktadır. Ancak, sadece M3 para büyüklüğü ve piyasa kapitalizasyonu katsayıları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Kısa dönem hata düzeltme modeli sonuçları ise piyasa kapitalizasyonuna ilişkin katsayının pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı olduğunu ortaya koymaktadır. Uzun dönemde yabancı portföy yatırımları üzerinde de piyasa kapitalizasyonu ve M3 para büyüklüğünün negatif, özel sektör kredileri ve borsa işlem hacminin ise pozitif etkisi gözlemlenmiştir. Fakat bu değişkenler arasında sadece piyasa kapitalizasyonu katsayısı istatistiksel olarak anlamlıdır. Kısa dönemde ise, yabancı portföy yatırımları üzerinde özel sektör kredilerinin negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir.