Enflasyon, Döviz Kuru ve Turist sayısının Turizm Gelirleri Üzerindeki Etkisi: Bir ARDL Yaklaşımı

Turizm gelirleri, bir ülkenin ekonomik performansını yansıtan önemli göstergelerden biri olup, bu gelirleri etkileyen birçok dinamik faktör bulunmaktadır. Bu faktörler arasında enflasyon, döviz kuru ve turist sayısı öne çıkmaktadır. Çalışmada, ARDL (3,4,0,0,3) modeliyle enflasyon, döviz kuru, turist sayısı ve turizm gelirleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Modelin F istatistiği 8.1772, alt kritik değeri 3.74, üst kritik değeri 5.06 ise bulunmuştur. Modelin F istatistiği değerinin kritik değerlerden yüksek çıkması modelin %1 önem seviyesinde istatistiksel olarak anlamlı olması nedeniyle enflasyon, döviz kuru ve turist sayısının turizm gelirleri üzerinde uzun dönemde güçlü etkisinin olduğu ve değişkenlerin eşbütünleşik olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada ayrıca, ARDL (3,4,0,0,3) modelinin uzun dönem katsayıları bağlamında turist sayısının turizm gelirleri üzerinde güçlü bir pozitif etkisi olduğu ve turizm gelirini 0,70 oranında olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Enflasyonun da turizm gelirleri üzerinde pozitif bir etkisi bulunduğu ve bu etkinin 0,50 oranında olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, enflasyonun turizm sektörünü dolaylı yoldan olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Öte yandan, döviz kuru değişkeninin turizm gelirleri üzerinde %10 anlamlılık seviyesinde negatif bir etkisinin olduğu ve turizm gelirini -0,30 oranında etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular, döviz kuru dalgalanmaları, enflasyon ve turist sayısının turizm gelirlerini etkileyen önemli faktörler olduğu ve turizm gelirleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır.