Llunio polisi addysg datganoledig yn y DU: golwg ar bedair awdurdodaeth

Mae’r papur byr hwn yn mynd i’r afael â chyflymder a llif y symudiadau polisi mewn addysg yng nghyd-destun y broses barhaus o ddatganoli gwleidyddol a gweinyddol yn y DU. Mae’r cysyniad o lunio polisi yn cael ei drin fel proses. Oherwydd yr arena polisi eang posibl, mae’r ffocws o anghenraid yn ddetholus ac wedi’i gyfyngu i bolisïau ar gyfer ysgolion. Mae’r papur yn nodi meysydd symudedd ac ansymudedd polisi, gan dynnu ar gysyniadau marwolaeth, drifft, parlys a gwrthdroi mewn perthynas â pholisi (Gunter a Courtney, 2023; Béland et al., 2016; Gallagher, 2021). Nod yr adolygiad byr hwn yw dangos sut mae posibiliadau polisi yn y pedair awdurdodaeth glos yn cael eu dylanwadu gan wahanol raddau o gapasiti cydlynol, dylanwad gweinidogol, arddulliau polisi a systemau cynghori, a phŵer a dylanwad chwaraewyr feto posibl. Rhoddir sylw arbennig i weithredu egwyddor sybsidiaredd mewn perthynas â newid addysg. Yn hytrach na datblygiad llinol cynyddol, mae’r papur yn nodi tri symudiad amgen: tyndra parhaus rhwng rheolaeth ganolog ac ymreolaeth leol ym maes llywodraethu addysg yng Nghymru a’r Alban, drifft polisi sy’n parlysu yn sgil anghydfod gwleidyddol yng Ngogledd Iwerddon, a chyflymu sydyn mewn newid sy’n canolbwyntio ar y farchnad yn Lloegr.