Search engine for discovering works of Art, research articles, and books related to Art and Culture
ShareThis
Javascript must be enabled to continue!

लिओ स्ट्रॉस का राजनीतिक दर्शन: एक समालोचनात्मक अध्ययन

View through CrossRef
लियो स्ट्रॉस (1899–1973) बीसवीं शताब्दी के प्रमुख राजनीतिक दार्शनिकों में से एक थे, जिन्होंने आधुनिक राजनीतिक चिंतन की आधारभूत मान्यताओं की गहन समीक्षा प्रस्तुत की। उन्होंने विशेष रूप से प्रत्यक्षवाद तथा ऐतिहासिकतावाद की आलोचना करते हुए यह प्रतिपादित किया कि राजनीतिक दर्शन का उद्देश्य केवल राजनीतिक तथ्यों का वर्णन करना नहीं, बल्कि न्याय, सद्गुण, प्राकृतिक अधिकार तथा श्रेष्ठ शासन व्यवस्था जैसे शाश्वत नैतिक प्रश्नों की विवेचना करना है। स्ट्रॉस ने प्राचीन यूनानी दार्शनिकों, विशेषतः प्लेटो और अरस्तू, के विचारों का पुनर्पाठ कर यह स्थापित किया कि शास्त्रीय राजनीतिक दर्शन आज भी समकालीन राजनीतिक एवं नैतिक संकटों के समाधान में प्रासंगिक है। प्रस्तुत अध्ययन में लियो स्ट्रॉस के राजनीतिक दर्शन के मूल तत्त्वों, उनकी प्रमुख अवधारणाओं, आधुनिक उदारवाद एवं आधुनिकता पर उनकी आलोचना तथा समकालीन राजनीतिक विमर्श में उनके योगदान का समीक्षात्मक विश्लेषण किया गया है। यह अध्ययन भारतीय एवं वैश्विक राजनीतिक चिंतन के संदर्भ में उनके विचारों की प्रासंगिकता को भी रेखांकित करता है।
Publication and Advance Research Welfare Society
Title: लिओ स्ट्रॉस का राजनीतिक दर्शन: एक समालोचनात्मक अध्ययन
Description:
लियो स्ट्रॉस (1899–1973) बीसवीं शताब्दी के प्रमुख राजनीतिक दार्शनिकों में से एक थे, जिन्होंने आधुनिक राजनीतिक चिंतन की आधारभूत मान्यताओं की गहन समीक्षा प्रस्तुत की। उन्होंने विशेष रूप से प्रत्यक्षवाद तथा ऐतिहासिकतावाद की आलोचना करते हुए यह प्रतिपादित किया कि राजनीतिक दर्शन का उद्देश्य केवल राजनीतिक तथ्यों का वर्णन करना नहीं, बल्कि न्याय, सद्गुण, प्राकृतिक अधिकार तथा श्रेष्ठ शासन व्यवस्था जैसे शाश्वत नैतिक प्रश्नों की विवेचना करना है। स्ट्रॉस ने प्राचीन यूनानी दार्शनिकों, विशेषतः प्लेटो और अरस्तू, के विचारों का पुनर्पाठ कर यह स्थापित किया कि शास्त्रीय राजनीतिक दर्शन आज भी समकालीन राजनीतिक एवं नैतिक संकटों के समाधान में प्रासंगिक है। प्रस्तुत अध्ययन में लियो स्ट्रॉस के राजनीतिक दर्शन के मूल तत्त्वों, उनकी प्रमुख अवधारणाओं, आधुनिक उदारवाद एवं आधुनिकता पर उनकी आलोचना तथा समकालीन राजनीतिक विमर्श में उनके योगदान का समीक्षात्मक विश्लेषण किया गया है। यह अध्ययन भारतीय एवं वैश्विक राजनीतिक चिंतन के संदर्भ में उनके विचारों की प्रासंगिकता को भी रेखांकित करता है।.

Related Results

महिलाओं का राजनीतिक समाजीकरण और राजनीतिक सहभागिता
महिलाओं का राजनीतिक समाजीकरण और राजनीतिक सहभागिता
राजनीतिक समाजीकरण वह प्रक्रिया है जिसके माध्यम से व्यक्ति राजनीतिक व्यवस्था, राजनीतिक मूल्यों और राजनीतिक व्यवहार को सीखता है। यह प्रक्रिया व्यक्ति को राजनीतिक संस्कृति से जोड़ती है...
पलापला गजलकृतिमा राजनीतिक व्यङ्ग्य
पलापला गजलकृतिमा राजनीतिक व्यङ्ग्य
प्रस्तुत लेख गजलकार लक्ष्मण थापाको पलापला गजलकृतिमा निहित राजनीतिक व्यङ्ग्यको विश्लेषणमा केन्द्रित रहेको छ । व्यङ्ग्यले कुनै पनि विषयमाथि देखिएका बेथिति र विसङ्गतिप्रति शिष्ट र मर्...
पूर्वीय दर्शनमा भौतिकवाद
पूर्वीय दर्शनमा भौतिकवाद
पूर्वीय दर्शन भनेर खास गरेर भारतीय दर्शनहरूलाई नै प्रचारमा लिने गरिएको पाइन्छ । तर त्यसो नभएर एसिया र अरब क्षेत्रमा हुर्किएका समग्र दर्शनहरू नै पूर्वीय दर्शनभित्र पर्दछन् । पूर्वीय...
प्रायोगिक भाषाविज्ञानको उपयोगिता
प्रायोगिक भाषाविज्ञानको उपयोगिता
प्रस्तुत लेख प्रायोगिक भाषाविज्ञानमा आधारित रहेको छ । यसमा प्रायोगिक भाषाविज्ञानको उपयोगिताबारे अध्ययन गरिएको छ । प्रायोगिक भाषाविज्ञानको उपयोगिता प्रस्तुत गर्नु यस अध्ययनको मुख्य ...
‘पवित्रा’ कथाको संरचनात्मक अध्ययन
‘पवित्रा’ कथाको संरचनात्मक अध्ययन
प्रस्तुत लेखमा मनोवैज्ञानिक कथाकार विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको पवित्रा कथाको संरचनात्मक आधारमा अध्ययन विश्लेषण गरिएको छ । पवित्रा कथाको विभिन्न कोणबाट अध्ययन गरिएको र गर्न सकिने अवस...
फुटपाथ मिनिस्टर कथामा सबाल्टर्न : बालमनोविज्ञानको समालोचनात्मक अध्ययन
फुटपाथ मिनिस्टर कथामा सबाल्टर्न : बालमनोविज्ञानको समालोचनात्मक अध्ययन
प्रस्तुत अध्ययन कक्षा ११ मा अध्यापन गराइने ‘फुटपाथ मिनिस्टर’ कथामा देखिएको सवाल्टर्न चेतनाको उद्घाटनमा केन्द्रित छ । सबाल्टर्न अध्ययन पुँजीवादी समाजमा व्याप्त सांस्कृतिक अध्ययनभित्...
प्रेमपिण्ड नाटकमा प्रेमदर्शन
प्रेमपिण्ड नाटकमा प्रेमदर्शन
प्रस्तुत अध्ययन बालकृष्ण समको प्रेमपिण्ड नाटकमा प्रस्तुत प्रेमदर्शनको अध्ययनमा केन्द्रित छ । प्रस्तुत नाटक सामाजिक विषयवस्तुअन्तर्गत नारी र पुरुषबिच परस्पर हुने प्रेमको विषयमा आधार...
वेद र संस्कृतको सदा–सान्दर्भिकता
वेद र संस्कृतको सदा–सान्दर्भिकता
यस अध्ययनले नेपालमा आधुनिकीकरण, विश्वव्यापीकरण, शहरीकरण तथा सामाजिक–राजनीतिक परिवर्तनका कारण संस्कृत भाषा, वैदिक दर्शन र हिन्दू सांस्कृतिक परम्पराको वर्तमान अवस्थाको विश्लेषण गरेको...

Back to Top