Yirmi Üç Yılın Muhasebesi: İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi Üzerine Bibliyometrik Analiz

Bu makale, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi’nin (İHAD) 2003-2025 yılları arasındaki bibliyometrik verileri üzerinden yayın performansını ve akademik camiaya olan katkısını inceleme konusu etmektedir. İHAD, Türkiye’de yirmi üç yıldır yalnızca İslam hukuku alanıyla ilgili akademik araştırma ve bilimsel içerik üreten öncü bir dergidir. Türkiye’deki bazı ilahiyat dergileri üzerine ve bazı özel konular bağlamında birtakım bibliyometrik analizler yapılmıştır. Ancak yirmi üç yıllık köklü tarihine ve zengin içeriğine rağmen İHAD’la ilgili kapsamlı bir bibliyometrik analizin yapılmamış olması bir eksikliktir. Bu yönüyle bizim bu çalışmamız, söz konusu boşluğu doldurma amacına yöneliktir. Çalışma, bir yönüyle yirmi üç yıllık gayret ve emeğin daha görünür kılınmasını sağlayarak takdir edilmesini hedeflerken; bir yönüyle de gelecekte daha iyi bir performans göstermek adına geçmişte yapılan hataları ve eksiklikleri revize etme amacı gütmektedir. Zikredilen hedefler doğrultusunda başvurulan yol, bibliyometrik analiz yöntemidir. Yayınların sayısal ve içeriksel röntgenini çeken bibliyometrik analizler; konu dağılımları, yazar profili ve atıf verileri üzerinden akademik bir projeksiyon sunmakta, bir derginin yayın karakterini belirleyen dil, anahtar kelime ve özet gibi parametreleri ölçülebilir verilere dönüştürerek, o yayının bilimsel ekosistemdeki etkisini ve yapısal dinamiklerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektedir. Makalede İHAD, a) şekilsel ve kategorik analiz; b) içerik analizi ve c) performans analizi olmak üzere üç farklı açıdan bibliyometrik incelemeye tabi tutulmuştur. Analiz esnasında büyük ölçüde Excel programının çok işlevli Pivot Tables özelliği ile atıf tespitleri için ‘Harzing’s Publish or Perish’ yazılımı kullanılmıştır. İncelemeler sonucunda İHAD’ın, zamanla giderilen birtakım şekilsel eksiklikleri olsa da akademik ve sosyal etki anlamında kümülatif olarak oldukça iyi bir performans sergilediği tespit edilmiştir. Makalenin sonuç kısmında, İslam hukuku çalışmalarına özgü bir kodlama sistemi modeli ve bu alandaki dijital dönüşüm için bir projeksiyon önerisinde bulunulmuştur.