İstismar ve Etik

Bu bölüm, istismar olgusunu etik bir çerçevede ele alarak tanımlarını, türlerini ve farklı yaş/gruplarda görülen örüntülerini multidisipliner bir bakışla tartışır. Çocuk, yaşlı, engelli ve psikiyatrik hastalığı olan bireylerde istismar riskini artıran bireysel, ailevi ve toplumsal etmenler; bildirim engelleri ve görünmeyen istismar biçimleri (ihmal, kurumsal istismar, modern kölelik/insan ticareti) literatür örnekleriyle açıklanır. Hemşirelikte çalışan istismarı ve mobbing, Türkiye’deki yasal düzenlemeler ve başvuru yolları bağlamında değerlendirilir. Bölüm ayrıca araştırma etiğinin tarihsel gelişimini (Helsinki Bildirgesi, UNESCO Biyoetik Bildirgesi) insan onuru ve rıza ilkeleri üzerinden özetler. Hemşirelerin etik duyarlılık, travma-bilgili bakım, iletişim, mahremiyet ve adalet ilkeleri doğrultusunda istismarı tanılama, önleme ve yönetme sorumlulukları vurgulanır. Son bölümde, adli olguların yönetiminde hemşirenin değerlendirme, delil korunumu, aydınlatılmış onam, öykü alma, muayene ve belgeleme basamaklarındaki rolü, etik ve hukuki yükümlülüklerle bütünleştirilerek sunulur.