Kars Arkeoloji Müzesi Parth Sikkeleri

Kars Arkeoloji Müzesi’nde yer alan II. Mithradates (MÖ 121-91) dönemi ile III. Vologases (MS 111-147) dönemi arasını kapsayan 23 adet gümüş Parth sikkesi incelenmiştir. Sellwood’un tipolojisine göre sınıflandırılan sikkelerin üzerindeki kralların tarihleri son yapılan kronolojik çalışmalara göre güncellenerek verilmiştir. Erken dönem Parth sikkelerinde bir kralın hem diademli hem de tiaralı portrelerinin olması, bize Parthların etkileşime girdikleri kültürlerin etkisi altında kaldıklarını ancak kuruldukları bölgedeki köklü kültürü de yaşattıkları anlaşılmaktadır. Bunun yanında arka yüzde tahta oturan ve sağ elinde yay tutan figürün başındaki kyrbasia, onun Arsakesi temsil ettiğini ve İskit soyundan geldiğini göstermektedir. Sikkelerin lejantlarının sadece arka yüzde yer alması Parthlara özgü bir özellik olarak görülmektedir. Portrelerde en çok dikkat çeken özellik, erkenden geçe doğru realistik özelliğin giderek idealize özelliğin yerini alması ve daha geç dönemde ise iyice stilize olmuş çizgisel portrelere dönüşmesidir. Yapılan bu çalışma ile Kars Arkeoloji Müzesi’nde yer alan 23 adet gümüş Parth sikkesi bilim dünyasına kazandırılarak, Parthların yaklaşık 250 yıllık kültürel, sanatsal ve siyasal gelişimini ortaya koymak amaçlanmıştır. Yine Parthların, Grek, Pers ve İskit unsurlarını kendi potalarında eriterek nasıl özgün bir ikonografik üslup ortaya koydukları tespit edilmek istenmiştir.