BURSA KIZ RÜŞDİYE MEKTEBİ (1882-1909)

Osmanlı Devleti’nde kız eğitimi ile ilgili önemli gelişmeler 19. yüzyılda gerçekleşmiştir. Daha önceden sıbyan mektebini tamamladıktan sonra özel hocalardan ders almak dışında başka seçenekleri olmayan kız çocukları için, ilk defa sıbyan mektepleri üzerinde eğitim sunmak üzere rüşdiye mektepleri açılmıştır. İlk kız rüşdiyesi 6 Ocak 1859 tarihinde Sultanahmet’te bulunan Cevri Kalfa Mektebinin rüşdiye haline getirilmesiyle açılmıştır. Osmanlı Devleti’nde rüşdiye mekteplerinin yapısı ve işleyişi ile ilgili önemli düzenlemeler 1869 yılında yayımlanan Maârif-i Umûmiye Nizamnâmesi ile gerçekleşmiştir. Nizamnâmenin 27. maddesinde kız rüşdiyelerinin öncelikle İstanbul, daha sonra ise taşradaki vilâyet merkezlerinde kurulacağı ifade edilmiştir. Bu doğrultuda kız çocuklarının eğitim imkânından yararlanması amacıyla, vilâyet merkezlerinde rüşdiye mektepleri açılmaya çalışılmıştır. Bu mekteplerinin yaygınlaşması II. Abdülhamid Dönemi’nde de devam etmiştir. Bu çalışmada 1882 yılında açılan Bursa Kız Rüşdiye Mektebinin 1909 yılına kadarki durumu ele alınmıştır. Mektebin kuruluş süreci, kadrosunun kimlerden oluştuğu, öğrenci mevcudu, mektebin işleyişi, 1882-1909 yılları arsında mektepte ne gibi sorunların yaşandığı, bu sorunlara ne gibi çözüm yollarının bulunduğu birincil kaynaklar incelenerek anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışma Bursa Kız Rüşdiye Mektebi üzerinden II. Abdülhamid Dönemi’nde m