Tıbbi Adaçayı (Salvia officinalis L.)’nda Uçucu Yağ Oranı ve Kompozisyonu Üzerine Ontogenetik Varyabilitenin Etkisi

Bu araştırma Eskişehir ekolojik koşullarında 2015 yılında yürütülmüştür. Çalışmada bitkiler dört farklı gelişim döneminde (çiçeklenme öncesi, çiçeklenme başlangıcı, tam çiçeklenme ve tohum bağlama dönemi) üç tekerrürlü olarak hasat edilmiştir. Örnekler kurutma dolabında (35 ºC) kurutulduktan sonra su distilasyonu yöntemiyle uçucu yağ oranları belirlenmiştir. Uçucu yağların bileşenleri ise GS/MS ile tayin edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, uçucu yağ oranı farklı gelişme dönemlerinden istatistiki olarak önemli düzeyde etkilenmiştir. Nitekim drog yaprakta uçucu yağ oranı %1.0-2.0 arasında değişmiştir. En yüksek uçucu yağ oranı (%2.0) çiçeklenme öncesi dönemde yapılan hasattan elde edilirken, en düşük uçucu yağ oranı (%1.0) tam çiçeklenme ve tohum bağlama döneminde yapılan hasattan elde edilmiştir. Diğer taraftan, α-thujone ve camphor tüm gelişme dönemlerinde ana bileşen olarak tespit edilmiştir. En yüksek α-thujone oranı (%47.24) tam çiçeklenme döneminde yapılan hasattan elde edilirken, en düşük oran (%23.09) ise çiçeklenme başlangıcı döneminde yapılan hasattan elde edilmiştir. Bu yüzden, tıbbi adaçayından α-thujone oranı düşük ve en yüksek düzeyde uçucu yağ elde etmek için hasadın çiçeklenme başlangıcı döneminde yapılması tavsiye edilmektedir.