Mustafa Mestûr’a Ait “Aşka Dair Birkaç Muteber Söz” Adlı Öykünün Çeviri Stratejileri Açısından İncelenmesi

Çeviri, farklı diller arasında yalnızca anlamın değil, aynı zamanda kültürel ve bağlamsal unsurların aktarımını gerçekleştiren çok katmanlı bir iletişim sürecidir. Çeviri sayesinde farklı kültürlere ait edebiyatı, edebi eserleri, şair ve yazarları tanıma ve onları aktarma işlemi doğmuştur. Bu bağlamda öykü ve roman yazınlarının öncülüğünü yapan Mustafa Mestûr’un 1382/2003’te kaleme aldığı (چند روایتِ معتبر) “Çend Rivâyet-i Muteber” adlı eserin (چند روابتِ معتبر در باره ی عشق) Çend Rivâyet-i Muteber Der Bâre-i ’Işk-” “Aşka Dair Birkaç Muteber Söz” başlıklı eserin birinci bölümdeki öykü, çeviri stratejileri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde yazarın hayatı, yazın biçemi, edebî kişiliği, eserlerinin listesi, Türkçeye çevrilmiş eserleri ve kaynak metnin konusu üzerinde durulmuştur. Kaynak metnin çevirmenleri, adı geçen çeviri stratejileri farklı metinlerden örnekler verilerek betimsel bir yöntemle tanıtımı, kaynak ve erek metinden alınan örneklerin çeviri stratejileri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi ikinci bölümün konusunu teşkil etmektedir. Farsçadan Türkçeye iki çevirmen tarafından çevrilen bu eserde; en çok ekleme (genişletme), çıkarma (daraltma), yerlileştirme, sözcüğü sözcüğüne çeviri, öykünme, açımlama, iletişimsel, çıkarım, yorumlama, değiştirme stratejilerine başvurulmuştur. Diğer taraftan, çok nadiren yabancılaştırma, ödünçleme, çeviri, standartlaştırma, tarihselleştirme ve genelleştirme stratejilerine başvurulduğu tespit edilmiştir.