Między grzecznością a skutecznością. Nauczycielskie akty negujące stosowane podczas rozmowy maturalnej

W artykule prezentuję wyniki jakościowej analizy aktów negacji stosowanych przezegzaminatora podczas rozmowy maturalnej z języka polskiego. Tekst składa się z trzechzasadniczych części. W pierwszej przedstawiam ustny egzamin maturalny z języka polskiego,a także omawiam wyznaczniki gatunkowe rozmowy egzaminacyjnej, uznając,że jednym z nich jest cel grzecznościowy. W kolejnej części charakteryzuję grzecznośćw relacji nauczyciel – uczeń, odnosząc się do polskiego modelu grzecznościowego i dwóchpodstawowych zasad: autonomiczności i życzliwości. W trzeciej części prezentuję wynikianalizy aktów negacji i odpowiadam na pytania: jakie akty negacji stosują egzaminatorzy,w jaki sposób są one wyrażane oraz czy akty negacji są grzeczne? Podstawę materiałowąstanowi 48 rozmów maturalnych (w sumie blisko 200 minut nagrań) zarejestrowanychpodczas próbnego ustnego egzaminu maturalnego z języka polskiego.