DARÜLBEDAYİ’NİN KURULUŞUNDAKİ TARTIŞMALAR VE REŞAT NURİ GÜNTEKİN’İN KATKILARI

1914 yılında devletin ilk ödenekli tiyatro kurumu olarak kurulan Darülbedayi, yüz yılı aşkın tarihi ile Türk tiyatrosu adına çok önemli bir yerde durmaktadır. Kurulduğu ilk yıllarda birçok tartışmaya konu olan Darülbedayi, 1930’lu yıllara kadar ilerleme kaydedememiştir. Dönemin dergi ve gazetelerinde sürekli olarak tartışılan Darülbedayi hem tiyatro muharrirleri hem de dönemin önemli eleştirmelerinin ilgiyle takip ettiği bir tiyatro kurumu olmuştur. Ancak bir türlü istenilen desteği görememiş ve bu nedenle ülkede modern tiyatronun gelişimi açısından beklenilen gelişimi gösterememiştir. Çokça tartışılan kurum, yıllara göre çeşitli polemiklerin odağında yer almıştır. Tartışmaların içeriğini genellikle kurumun oyun, oyuncu ve yönetim işlerini ilgilendiren ‘edebi heyet’ oluşturmaktadır. Darülbedayi’nin yönetimi ve icrası için çok önemli bir kurul olan edebi heyet üzerindeki tartışmalar, Darülbedayi’nin gelişimini engelleyen en önemli sebeplerden sayılır. Oynanacak oyunların yerli mi adapte mi olacağı, oyuncular, yazarlar ve eserler gibi birçok tartışma da diğer önemli tartışmalardandır. Dönem içinde tartışmalara dâhil olmuş olan Reşat Nuri Güntekin Darülbedayi’nin ayakta kalması için mücadele etmiş biridir. Reşat Nuri’nin katkıları tartışmaların seyrini etkilemiştir. Bu çalışmada Darülbedayi’nin niteliği, kurulma amacı, kuruluşundaki olaylar ve devamında kurum üzerine tartışılan konular ele alınacaktır. Ayrıca Reşat Nuri Güntekin’in Darülbedayi üzerine yapılan tartışmalara olan bakışı incelenecektir.