Okuryazar Çocuklar Yetiştirmek: Okuma Hakkını Kullanma Bağlamında Anlama Eğitimi

İlkokul öğrencileri için okuryazarlığın oluşması, okuma ve yazma becerileri ile sınırlı olmaktan çok öte anlama, öğrenme ve düşünme ile ilişkilidir. Okuma ve yazmaya yönelik bilinç kazanmak, kitapların dışında söylemleri, durumları ve dünyayı okuyabilmek olan okuryazarlık, çocuğun kendini tanıması, yaşadığı toplumla etkileşime girmesi için fırsatlar sağlayan bir beceridir. Okuduğunu anlama becerisinin geliştirilmesi, zamana ve sürekli uygulamalara dayanan bir süreçtir. Her öğrencinin gelişimi farklılık gösterebilir. Mühim olan onların metne karşı olumlu bir tutum geliştirmeleridir. Öğretmenler ve okumauzmanları, çocukların kitap okuma haklarını kullanmalarını teşvik etmek ve okuryazarlık becerilerini geliştirmek için çeşitli yöntemler kullanabilirler. Kitap okuma hakkı, kültür ve eğitimle ilgili haklar çerçevesinde değerlendirilen bir kavramdır. İnsanların kitap okuma özgürlüğünü ifade eden bu hak, kanuni ve sosyal açılardan da ele alınabilir. Her insanın eğitim görme hakkına parasız olarak sahip olması ve bu hakkın kişiliğinin gelişmesine yönelik olmasının vurgulanması “kitap okumanın” da temel bir hak olduğunun kabul edilmesi gerektiği fikrini güçlü biçimde desteklemektedir.  Eğitim hakkı çerçevesinde hukuki bir boyut kazanan kitap okuma hakkı, aslında sosyal ve kültürel bir hak olarak bireysel özgürlüklerle de doğrudan ilişkilidir. Ekonomik ve politik sorunlar, aile özellikleri, cinsiyetler arasındaki eşitsizlikler, insan hakları ihlalleri, dil ile ilgili yetersizlikler çocukların kitap okuma hakkının önündeki engeller olarak sayılabilir. Kitapların, bireylerin özgür düşünmesini ve toplumların daha bilinçli hale gelmesini sağlayan önemli araçlar olduğu düşünüldüğünde kitap okuma hakkının ve çocuğun bu hakkını kullanmasını sağlayan tüm süreçler düşünce özgürlüğünün gelişiminde temel bir rol oynar. Bu hak, insanın kendini tanımasında, ifade etmesinde ve dünyayı anlamasında kolaylaştırıcı bir yol açar.