MELİH CEVDET ANDAY’IN ÖLÜMSÜZLÜK ARDINDA GILGAMIŞ BAŞLIKLI ŞİİRLERİNDE KAHRAMANIN SONSUZ YOLCULUĞU

Melih Cevdet Anday’ın Ölümsüzlük Ardında Gılgamış adlı şiir kitabı üç bölümden oluşmaktadır: “Yaz Sonu Şiirleri”, “Öğle Uykusundan Uyanırken Çiftlikteki Gece” ve “Ölümsüzlük Ardında Gılgamış”. Kitapla aynı ada sahip bu son bölümde dört şiir vardır: “Güneşe Yakarı”, “Uygar ile Yabanıl”, “Orman ile Düzen” ve “Ölüm ile Ölümsüzlük”. Bu dört şiir; kahramanın sonsuz yolculuğu, yola çıkış, erginleme, dönüş bağlamında irdelenmiştir. Ayrılış, kahramana yolculuk çağrısıdır. Erginleme, kahramanın geçmesi gereken sınavlardır. Dönüş ise sınavları aşan ve aydınlanan kahramanın ayrıldığı yere dönüşüdür. Gılgamış; tarım, hayvancılık ve ticaret sayesinde bolluğun, bereketin yaşandığı; çevresine yapılmış duvarla halkının düşmanlardan korunduğu Uruk şehrinin kralıdır. Ayrıca sedir ormanlarının bekçisi canavarı, arkadaşı Enkidu ile birlikte öldüren kahramandır. Gılgamış, dostu Enkidu’nun ölümü üzerine ölüm korkusuna kapılır. Sonsuzluk arayışına girer. Bunun için kendisine ölümsüzlük verilmiş olan Utnapiştim’i arayıp bulur. Ancak bu yolda başından birçok macera geçer. Gılgamış, Uruk’a erginlenmiş olarak geri döner. O, yaşadığı tecrübeler sonucunda değişmiş ve dönüşmüştür. Cahillik döneminden aydınlanma dönemine geçmiştir.