AHMET CEVDET PASHA, ONE OF THE LATE OTTOMAN INTELLECTUALS AND HIS CONTRIBUTIONS TO EDUCATION

Ahmet Cevdet Paşa (1822-1895), Tanzimat Döneminde görüşleri ve eserleriyle öne çıkmış önemli bir devlet adamıydı. Bu dönemde ortaya koyduğu tarihsel eserlerin yanı sıra Türkçe’nin sadeleştirilmesi ve daha anlaşılabilir hale gelmesi için yazdığı eserlerle de bilinmektedir. Ahmet Cevdet Paşa çok yönlü bir devlet adamıydı, 1850’de Maarif Meclisi üyesi olmuş sonrasında Erkek Öğretmen Okulu müdürlüğüne getirilmişti. Encümen-i Daniş’te etkili isimlerden biriydi. 25 Mart 1852’de Fuad Paşa ile Mısır’a gitmiş ve dönüşünde Tarih-i Cevdet adlı eserini yazmıştı. 1855’te vakanüvis olan Ahmet Cevdet Paşa, kendisini kanıtlamış ve Mecelle’nin hazırlanmasında en büyük katkıyı vermişti. 1868 yılında İslami özel hukuk kuralları kodeksi olan Mecelle yürürlüğe girmiş ve 1926’da Medeni Kanun’un kabulüne kadar yürürlükte kalmıştır. Ahmet Cevdet Paşa, hukukçu, tarihçi, siyasetçi özelliklerinin yanı sıra eğitime ve okuma-yazmaya da oldukça önem vermişti. Türkçe’nin sadeleştirilmesinin önemine değinmiş, Türkçe’nin ilk dilbilgisi kitabı olma özelliğini taşıyan Kavaid-i Osmaniyye kitabını yazmıştı. Öğrencilerin küçük yaşta öğrenim hayatına başlamaları gerektiğini belirten Ahmet Cevdet Paşa, okulun ve öğrenmenin önemine değinmiştir.