Proudhon ile Marx Bir siyasal hayal kırıklığının kuramsal öyküsü

1846 yılında Marx’la Proudhon arasında çok anlamlı bir mektuplaşma gerçekleşir. Bu mektuplaşma sonucu Marx’ın Proudhon’a duyduğu hayranlık nefrete dönüşür. Marx’la Engels’in, Avrupa düzeyinde etkinliklerini dağınık biçimde sürdüren sosyalist ve komünist hareketler arasında oluşturmaya çalıştıkları dayanışma örgütü girişimlerine Proudhon çok mesafeli kalmıştır. Çalışmamız, Fransız düşünürün bu tutumunun Marx’ın Proudhon’u, özellikle onun Sefaletin Felsefesi kitabını okumasını nasıl etkilediği üzerine bir sorgulamadır. Marx’ın Sefaletin Felsefesi’ne yönelttiği eleştiriler, bilimsel yaklaşımın ne olması gerektiği konusunda önemli çözümlemeler içerir.