‘CENNET’ KAVRAMI BAĞLAMINDA YUNUS EMRE’NİN EVRENSEL BENLİK ANLAYIŞI

Tanrısal rahmet ve lütfun meydana çıktığı alan olan cennet ile kahır ve gazabın tezahür ettiği mekân şeklinde tanımlanabilen cehennem, mahiyetleri bakımından sembolik söylemlerdir. Ancak Kur’an’ın cennet özelinde söz ettiği haz ve zevkler, en yüce mutluluğu sıradan insanın kolayca kavrayabilmesi için nesnel dünyadan derlenen objelerle açıklar. Kur’an’dan edinilen bilgiler ışığında hem dünya hem ahiret hayatında yaşanacak olan iki grup cennetten söz etmek mümkündür. Bunlardan ilki yatay boyutlu olan nefis cenneti, diğeri ise dikey boyutlu kalp cennetidir. Yunus Emre’nin nefis cenneti yerine kalp cennetini tercih etmesinden duyular cennetini istemediği biçiminde bir anlam çıkarmak son derece yanlıştır. O’nun arzuladığı, özlediği cennet, kişisel benliğin gerçek / evrensel benlikle buluştuğu; ruhun Allah’ın rızasına mazhar olma (rıdvan) düzeyine eriştiği kalp, yani ‘birlik’ cennetidir.