Komórki macierzyste – aspekty etyczne badań i zastosowań

DEFINICJA POJĘCIA: Komórki macierzyste to niezróżnicowane komórki zdolne do samoodnowy i w określonych warunkach różnicujące do komórek wyspecjalizowanych, budujących narządy. Podstawową cechą komórek macierzystych jest ich zdolność do regeneracji tkanek poprzez odtwarzanie komórek, które obumarły. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: W rozdziale przedstawiono rodzaje komórek macierzystych, zarówno mających potencjał różnicowania do większości komórek organizmu (zarodkowe komórki macierzyste, indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste), jak i komórek macierzystych dorosłego organizmu o ograniczonym potencjale różnicowania. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Z powodu niezrozumienia właściwości komórek macierzystych, a także z przyczyn pozanaukowych oczekiwania wobec terapii komórkowych bywają przesadzone, co prowadzi do nieuzasadnionych i potencjalnie niebezpiecznych zabiegów. W rozdziale omówiono problem nieuprawnionych interwencji komórkowych oraz możliwości związane z badaniami i zastosowaniami komórek macierzystych. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Zastosowania komórek macierzystych, w szczególności zarodkowych, wywołują kontrowersje etyczne. Przede wszystkim wynikają one z traktowania przez niektórych ludzkiej zygoty oraz kolejnych stadiów rozwojowych zarodka jako pełnoprawnych istot ludzkich, co może ograniczać możliwość badań naukowych i opracowanie terapii. Analizy przedstawione w tym rozdziale wskazują na podstawowe znaczenie aspektów merytorycznych, uwzględniających mechanizmy biologiczne i bezpieczeństwo stosowanych procedur. To one powinny być kluczowe i rozstrzygające dla zastosowania komórek macierzystych w badaniach naukowych i medycynie.