İşrâkî Düşüncede Varoluş

İslam filozoflarının ele aldığı önemli problemlerden biri varoluştur. Bu sebeple, onların metafizik düşünce sistemlerinin merkezi araştırma alanı, Tanrı’dan başlayarak ilerleyen varlık süreci olmuştur. Evrenin nasıl meydana geldiği ve onu var eden sebep, çeşitli teorilerle ele alınmıştır. Bu teoriler arasında ise Meşşâî ve İşrâkî filozoflarının birçoğunun tercihi sudur/feyz nazariyesi olmuştur. Fârâbî ve İbn Sinâ gibi Meşşâî düşünürlerin bir akıllar hiyerarşisi şeklinde düzenlediği varoluş sürecini, İşrâkî filozof Sühreverdi ise “nur” kavramı üzerinden belirlemiştir. Sühreverdi’nin sudur teorisi selefi olan Meşşaî düşünürlerden izler taşısa da özgün yönleri de olan farklı bir yaklaşımdır. Bu makalemizde Sühreverd’i’nin sudur anlayışının temel ilkeleri ele alınmıştır. Meşşai ve İşraki anlayışlar arasındaki fark ortaya konulmaya çalışılmıştır. Böylece Sühreverdi’nin sudur teorisine kattığı yenilikler vurgulanmıştır.