KARACA AHMET SULTAN DERGÂHINDA BULUNAN ASLAN SEMBOLİZMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Aslan sembolizminin oldukça eski bir tarihi vardır. İnsanlık tarihinin önemli dönemeçlerinde karşımıza çıkan, hiç eskimeyen, her çağda değişen kültürle birlikte anlamı genişleyen bir motiftir. Hem dini karakterlerle hem de hükümdarlarla ilişkilendirilmiştir. Bir veli olarak kabul gören Karaca Ahmet de bu dini karakterlerden biridir. Türbesi ve dergâhı Üsküdar’da bulunmaktadır. Ziyaretçiler, dergâha girişte kapının sol tarafında siyah zemin üzerine sarı renkli kabartma bir aslan başı ile karşılanırlar. Aslan sembolü üzerine yapılan bu çalışmada söz konusu simgenin tarihi gelişimi ve Türk halk anlatılarındaki yeri açıklanarak Anadolu’da Bektaşilik geleneği içinde önemli bir şahsiyet olan Karaca Ahmet bağlamında simgesel anlamları ortaya konmaya çalışılmıştır. Çağlar boyunca gücün, otoritenin ve cesaretin sembolü olan aslan aynı zamanda güneş sembolizmiyle de ilişkilidir ve astrolojik açıdan da oldukça önemlidir. Bu çalışmada, Karaca Ahmet’in yanı sıra Hz. Ali’nin de güneş ve aslan sembolizmi ile olan ilişkisi de araştırılmıştır. Bu amaçla türbe ve dergâh ziyaret edilerek aslan motifli görsellerle duvarlarda asılı bulunan yazılar incelenmiştir. Yazılı kaynaklar da taranarak dergâhta bulunan aslan sembolü, tarihi derinliği ve taşıdığı anlamlar bakımından tetkik edilmek suretiyle Asya’ya kadar uzandığı sonucuna varılmıştır.