ALEVİ İNANCINDA HAYVAN SİMGESELLİĞİ: KUL HİMMET ÖRNEĞİ

İnsan, tarih boyunca muhtelif inanç ve felsefi sistemlerin etkisi altına girmiş ve bu sebeple bir anlamlandırma çabası olarak çevresinde bulunan canlı yahut cansız varlıklara çeşitli semboller yüklemiştir. Bu anlamlandırmaların yoğun olarak görüldüğü konulardan biri de hayvan sembolizmi olmuştur. İlkel insanın mağaralara çizdiği hayvan şekilleri kadar eski olan günümüzde ise teknolojik aletlere esin kaynağı durumlarında dahi kullanılan sembolizm, insan yaşantısının geçmişini aydınlatmada ve yarınını şekillendirmede önemli bir yere sahip olmuştur. Binlerce yıldır tarih sahnesinde varlığını sürdüren ve çeşitli coğrafyalarda boy gösteren Türkler, köklü bir kültürel yapıya sahip olmuşlar ve bu yapıyı sürdürmüşlerdir. Ayrıca Türkler, farklı coğrafyalarda muhtelif milletlerle etkileşime girmiş ve birtakım kültürel alışverişlerde bulunmuşlardır. Bu kültürel alışverişleri kendi potalarında eriterek senkretizm bağlamında zengin ve renkli bir Türk kültürü oluşturmuşlardır. Türk kültüründe hayvan sembolizmi dikkat çekici bir şekilde görülmektedir. Hayvan sembolizmi Türklerin örf-âdetlerine, gelenek-göreneklerine, atasözleri ve deyimlerine kısacası hayatlarının her köşesine nüfuz etmiş ve bu bakımdan Türk kültüründe derin bir hayvan sembolizmi oluşmuştur. Alevi inancı ise çeşitli ritüeller ve pratikler aracılığıyla geçmişten günümüze hayvan sembolizmini muhafaza etmiş ve bu sembolizmin devamlılığını sağlayan en önemli değerlerden biri olmuştur. Çalışmada, Alevilerin kutsi bir nitelik yüklediği Yedi Ulu Ozan’dan biri olan Kul Himmet’in deyiş niteliği taşıyan şiirlerinden hareketle Alevilikteki hayvan sembolizmi algısı ele alınmıştır.