XVI. YÜZYILIN İLK YARISINDA OSMANLI DEVLETİ’NİN BÂBÜLMENDEB STRATEJİSİ

Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan Bâbülmendeb Boğazı, tarih boyunca deniz ticaretinin en önemli yollarından biri olmuştur. Doğu kıyılarını Yemen, güney kıyılarını Eritre, Cibuti ve Somali’nin çevirdiği boğaz, Süveyş Kanalı ile birlikte Avrupa ve Asya’yı deniz yoluyla birbirine bağlamaktadır. Osmanlı Devleti’nin Memlükleri mağlup ederek Arap Yarımadası’nın büyük bir bölümü ile Afrika’nın kuzeybatı kıyılarını hâkimiyeti altına alması, Portekizlilere karşı Hint Okyanusu ve Kızıldeniz boyunca büyük bir mücadeleye girmesini gerektirmiştir. Portekizliler boğazı tutarak baharat ticaretini engellemeye çalışmış, Osmanlılar ise onları Kızıldeniz’e sokmamak için boğazın iki yakasındaki stratejik mevkileri elinde tutmak istemiştir. İki devlet arasında XVI. yüzyılın ilk yarısında gerçekleşen güç mücadelesi Osmanlı Devleti’nin lehine sonuçlanmış, Kızıldeniz yolu deniz ticaretindeki dinamizmini tekrar kazanmıştır. Makalemiz Bâbülmendeb Boğazı’nın stratejik önemi ile Osmanlı Devleti’nin bölgeyi kontrol altında tutmak için gerçekleştirdiği askeri ve siyasi girişimleri konu almaktadır.