Türkiye’deki Lise Tarih Ders Kitaplarında Balkan Antantı

Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasından sonra Türkiye, Mustafa Kemal Atatürk’ün liderliğinde, yurt içinde inkılaplar sürecine girmiş; dışarıda ise “Yurtta sulh cihanda sulh” anlayışı çerçevesinde, bütün komşu coğrafyadaki ülkelerle iyi geçinme politikasını uygulamaya koymuştur. Bu çerçevede batı sınırını güvence altına almak için girişimlere başlayan Türkiye, Balkan devletleriyle saldırmazlık anlaşması imzalamıştır. Venizolos’un Yunanistan’da iktidara gelmesi ve 1930 yılında Türkiye ile Yunanistan arasındaki “Etabli” sorununun çözüme kavuşması, iki devleti biraz daha yakınlaştırmıştır. Bu iki devletin öncülüğünde 1930, 1931, 1932 ve 1933 yıllarında düzenlenen Balkan konferansları sonucunda Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında 9 Şubat 1934’te Atina’da Balkan Antantı imzalanmıştır. İşte, bu çalışmanın amacı, Balkan Antantı’nın, 1945-2022 yılları arasındaki dönemde Türkiye’deki lise tarih ders kitaplarında nasıl ele alındığının incelenmesidir. Çalışma kapsamında incelenen lise tarih ders kitapları içerisinde, Balkan Antantı’ndan ilk bahseden kitap, Enver Ziya Karal’ın 1945 yılında basılan “Türkiye Cumhuriyeti Tarihi (1918-1944)” kitabıdır. Fakat 1980’e kadar liselerde okutulan tarih ders kitaplarında, Balkan Antantı, aynı yazarın 1954 yılında basılan Türkiye Cumhuriyeti Tarihi (1918-1953) kitabı temel alınarak açıklanmıştır. 1980’den sonra ise Mükerrem K. Su ve Ahmet Mumcu tarafından yazılan ve içerik açısından konuya bazı değişiklikler getiren 1982 yılında basılan Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi kitabının liselerde konunun anlatılmasında temel alındığı ve bunun 2010’lu yıllara kadar devam ettiği belirlenmiştir. 2010’lu yıllarda liselerde okutulmaya başlanan tarih ders kitaplarında, içerik yönünden fazla bir değişiklik olmasa da yapılandırmacı eğitim kapsamında konuyla ilgili etkinliklere ve görsellere yer verildiği görülmüştür. 2020 yılında basılan Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük kitabının ise konuyu bütüncül bir yaklaşımla ele aldığı görülmektedir.