Halid Ziya'nın Mensur Şiirleri'nde Anlamsal Yapılar

Türk edebiyatının yenileşmesi ve gelişmesiyle birlikte yeni yazınsal türler ortaya çıkmıştır. Fransız edebiyatının etkisiyle Türk edebiyatında ortaya çıkan mensur şiir, bu türlerden biridir. Mensur şiir özellikle Mehmed Celâl, Mustafa Reşid, Halid Ziya ve Mehmet Rauf gibi isimlerin eserleriyle 19. yüzyılda gelişim göstermiş ve pek çok araştırmacı tarafından incelenmiştir. Türk romanının en önemli isimlerinden biri olan Halid Ziya’nın Mensur Şiirler ve Mezardan Sesler adlı eserleri de bu bağlamda önemlidir. Bu çalışmada romantik bir bakış açısının hâkim olduğu Halid Ziya’nın Mensur Şiirler adlı eseri incelenmiştir. Ancak eser, anlambilim ve göstergebilimin kavramsal alanından hareketle ele alınmıştır. Bu noktada büyük ölçüde Greimas’ın görüşleri takip edilmiş ve Mensur Şiirler’de yer alan anlamsal yapılar şu temel karşıtlıklar aracılığıyla ortaya konulmuştur: Yaşam/ölüm, geçmiş/bugün, hayal/hakikat, kır/kent, ses/sessizlik, yer/gök, aydınlık/karanlık ve hareket/durgunluk. Söz konusu temel karşıtlıkların belirlenmesinin ardından, Mensur Şiirler’den örnekler aracılığıyla anlamsal yapıların nasıl oluşturulduğu ayrıntılı olarak incelenmiştir.