Birlikte Ebeveynlik Evi: Güçlü İlişki Evi Modelinin Anne Baba İlişkilerine Uyarlanması ve Türkiye Bağlamında Eleştirel Değerlendirme

Bu çalışma, John Gottman’ın Sound Relationship House (Güçlü İlişki Evi) modelini ebeveynlik ve birlikte ebeveynlik (coparenting) ilişkileri bağlamında eleştirel biçimde değerlendirir ve anne baba ilişkisine uyarlanmış bir “Birlikte Ebeveynlik Evi” çerçevesi önerir (Gottman & Silver, 1999; Feinberg, 2002). Metin, modelin yedi katmanını ve taşıyıcı duvarlarını kuramsal düzeyde inceler. Çift ilişkisinden, çocuk tarafında cereyan eden sonuçlara uzanan yolları meta duygu felsefesi, duygu koçluğu, birlikte ebeveynliğin kavramsallaştırması ve ölçümü, aracılık mekanizmaları ve duygusal güvenlik yaklaşımı üzerinden tartışır (Gottman & ark., 1996; Feinberg & ark., 2012; Parkes & ark., 2019; Cummings & ark., 2012; Rhoades, 2008; Hurrell & ark., 2017). Bu çerçevede ebeveynler arası çatışmanın çocuk üzerindeki yansımalarını da güncel literatürle ilişkilendirir. Değerlendirme, “boşanma öngörüsü” iddialarını yöntem açısından, özellikle “çapraz doğrulama” (cross-validation), “aşırı uyum” (overfitting) ve “düşük yaygınlık” (low prevalence / low base rate) sorunları üzerinden eleştirir. Türkiye bağlamında ise Batı merkezli kabullerin açıklamakta yetersiz kaldığı örüntülere odaklanır. Ebeveynlik rolleri, toplumsal cinsiyet dinamikleri, velayet asimetrisi, geniş aile müdahalesi ve çatışma algısı gibi etmenlerin modelin evrensellik iddialarını nasıl zayıflattığını gösterir (Erdemir Aşıkoğlu, Sağkal & Özdemir, 2024; Özdemir & ark., 2020; Ulucan Özkan & Daşbaş, 2025; TÜİK, 2022). Metin, modelin ilişkisel istikrarı anlamadaki katkılarını kabul eder. Buna karşın, yöntemsel kusurları ve “öfkenin yıkıcı olmadığı” yönündeki tartışmalı bulguları ebeveynlik bağlamında yeniden yorumlar. Önerilen yeni ev modelinde, ebeveynlik katını taşıyıcı bir yapı olarak ekler ve bakım emeğini, sosyal destek ağlarını ve kültüre duyarlı rol dağılımını (ve yaklaşımını) merkeze alır.