THE HISTORICAL BACKGROUND OF CRITICAL PEDAGOGY

Bu makale eleştirel pedagojinin tarihsel dayanaklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Eleştirel pedagoji olarak bilinen eleştirel yönelimli eğitim felsefesinin savunuculuğu Marksizim ve eleştirel teorinin etkisinde kalan Antonio Gramsci, Henri Giroux, Ivan Illich ve Paulo Freire gibi eğitim üzerine çalışan filozof ve düşünürler tarafından yapılmaktadır. Eleştirel pedagojinin temel kaynağını, Frankfurt Okulu filozoflarınca ortaya konulan Aydınlanmayı ve pozitivizmi eleştiren, eleştirel teori oluşturmaktadır. Eleştirel teorinin başlıca ilgisi çağındaki siyasi, sosyal ve ekonomik hareketler ve mücadelelerdir, doğrudan eğitime yönelmemiştir. Ama onların ortaya koymuş olduğu problemler ve tespitler eğitim ile de ilgili olduğu için bu durum eleştirel pedagoji ile yollarının kesişmesine neden olmuştur. Çünkü özellikle eğitimin siyasal boyutuna işaret eden eleştirel pedagoji, bilgi ve iktidar arasındaki ilişkiye, bunun genelde eğitime ve özelde okula yansımasına, toplumdaki yankılarına dikkat çekmiştir. Bu nedenle eleştirel pedagoji köklerini eleştirel teoride bulmakta ve ondan ilham almaktadır.